DNA replikasyonu, DNA’nın kendini kopyalayarak kalıtımın temelini oluşturan biyolojik bir süreçtir.
DNA replikasyonu şöyle gerçekleşir:
-
DNA’nın iki zincirini bir arada tutan zayıf hidrojen bağları DNA helikaz enzimi ile koparılır.
-
Eşlenmenin gerçekleşeceği bölgelerde DNA molekülü bir fermuar biçiminde şeklinde açılır. Bu açılma sonucunda her iki zincirde bulunan pürin-pirimidin bazlarının uçları açıkta kalır.
-
Açılan her iki zincirin üzerine DNA polimeraz enzimi gelir. Bu enzim, serbest nükleotitleri eşleştiren ve yeni DNA zincirlerini oluşturan enzimdir.
-
DNA polimeraz enzimi, 5’ uçtan 3’ uca doğru çalışır. Bu nedenle, açılan DNA çatalının bir tarafında sürekli ve hızlı bir sentez gerçekleşirken, diğer tarafında kesikli ve yavaş bir sentez gerçekleşir.
-
Sürekli sentez edilen zincire lider zincir, kesikli sentez edilen zincire gecikmiş zincir denir. Gecikmiş zincirde oluşan kesikli parçalara da Okazaki parçaları denir.
-
Okazaki parçalarının birleştirilmesi için DNA ligaz enzimi görev yapar.
-
Böylece, orijinal DNA molekülünden iki özdeş DNA molekülü oluşur. Her yeni DNA molekülünde bir eski bir yeni zincir bulunduğundan, bu tip bir çoğalma yarı-saklı (semikonservatif) replikasyon olarak tanımlanır.
