Fotosentezde üretilen besinin oksijen kaynağının su mu yoksa karbondioksit mi olduğunu ispatlayacak bir deney düzeneği şöyle tasarlanabilir:
-
Bir bitkiyi ışık geçirmeyen bir kavanozun içine koyun. Kavanozun içindeki havadaki karbondioksiti yakalamak için KOH gibi bir baz ekleyin. Böylece bitkinin fotosentez yapması engellenir.
-
Bitkinin bir yaprağının yarısını kavanozun dışına çıkarın. Bu yaprak yarısı fotosentez yapabilecektir.
-
Bitkiyi 7-8 saat ışıkta tutun. Daha sonra bitkiden yaprağı kesin ve saydamlaştırın. Üzerine lügol dökün ve renk değişimini gözleyin.
-
Lügol, nişasta ile reaksiyona girerek mavi-mor renge boyar. Nişasta ise fotosentez sonucu üretilen glikozlardan sentezlenir. Eğer yaprağın bir bölgesi lügol ile boyanırsa, o bölgede fotosentez yapıldığını anlarız.
-
Deney sonucunda, kavanozun içinde kalan yaprak yarısının boyanmadığını, kavanozun dışında kalan yaprak yarısının ise boyandığını görürüz. Bu durum, fotosentez için karbondioksitin gerekli olduğunu gösterir.
-
Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde suyun fotolizi sonucu oksijen açığa çıkar. Eğer fotosentez yapılmamışsa, oksijen de üretilmemiş demektir. Dolayısıyla, fotosentezde üretilen besinin oksijen kaynağının su olduğunu söyleyebiliriz.
