Su kirliliğini ölçmenin birçok yolu vardır, ancak en yaygın kullanılan yöntemlerden biri TDS (Toplam Çözünmüş Katı Madde) ölçümüdür. TDS, su içinde çözünmüş olan katı maddelerin miktarını belirtir. Bu maddeler arasında tuzlar, mineraller, metaller, organik bileşikler ve bakteriler bulunabilir. TDS değeri ne kadar yüksekse, suyun o kadar kirli olduğu anlamına gelir.
TDS ölçümü yapmak için TDS metre adı verilen bir cihaz kullanılır. TDS metre, suyun elektriksel iletkenliğini ölçer ve bunu TDS değerine dönüştürür. TDS metre, suyun içine batırılan iki elektrottan oluşur. Elektrotlar arasında elektrik akımı geçer ve suyun iletkenliği ölçülür. Suyun iletkenliği, içindeki çözünmüş katı maddelerin miktarına bağlıdır. TDS metre, iletkenliği miligram/litre (mg/L) veya parça başına milyon (ppm) olarak gösterir.
TDS değeri, suyun kalitesini ve kullanım alanını belirlemek için kullanılabilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen standartlara göre, içme suyu için ideal TDS değeri 300 mg/L’nin altında olmalıdır. Ancak bu değer bölgeden bölgeye değişebilir. Türkiye’de ise içme suyu için kabul edilebilir TDS değeri 500 mg/L olarak belirlenmiştir. TDS değeri 500 mg/L’nin üzerinde olan suların tüketilmesi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Su kirliliğini ölçmenin başka yolları da vardır. Örneğin, çözünmüş oksijen (DO) ölçümü yapılabilir. Çözünmüş oksijen, suda yaşayan canlıların solunumu için gereklidir. Çözünmüş oksijen seviyesi ne kadar düşükse, suyun o kadar kirli olduğu anlamına gelir. Çözünmüş oksijen ölçümü yapmak için DO metre adı verilen bir cihaz kullanılır. DO metre, suyun içine batırılan bir sensörden oluşur. Sensör, suyun oksijen basıncını ölçer ve bunu miligram/litre (mg/L) olarak gösterir. Suyun çözünmüş oksijen seviyesi, sıcaklık, tuzluluk ve yükseklik gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir. Genel olarak, çözünmüş oksijen seviyesi 5 mg/L’nin altında olan suların kirli olduğu kabul edilir.
Su kirliliğini ölçmek için kullanılan diğer yöntemler arasında pH ölçümü, türbülans ölçümü, biyokimyasal oksijen talebi (BOD) ölçümü ve kimyasal oksijen talebi (COD) ölçümü yer almaktadır. Bu yöntemlerin her biri farklı parametreleri ve farklı cihazları kullanır. Su kirliliğini ölçmek için hangi yöntemin kullanılacağına karar vermek için suyun kaynağı, niteliği ve amacı dikkate alınmalıdır.
