Atatürk, Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal’in 1934 yılında aldığı soyadıdır. Atatürk, “Türklerin Babası” anlamına gelir ve bu soyadına sadece o sahiptir.
Atatürk soyadını almadan önce Mustafa Kemal’in resmi olmayan bir soyadı vardı: Öz. Bu soyadını, 1923 yılında evlendiği Latife Hanım’ın babası İzmirli zengin bir iş adamı olan Muammer Bey’in tavsiyesi üzerine almıştır.
Soyadı Kanununun çıkmasından 5 ay sonra 24 Kasım 1934 tarihinde TBMM tarafından oy birliği ile kabul edilen 2587 sayılı kanunla cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e “Atatürk” soyadı verilmiştir. 17 Aralık 1934’te çıkarılan yasa ile bu soyadının diğer kişiler tarafından kullanılması yasaklanmıştır.
Atatürk soyadının veriliş hikayesi şöyledir: TBMM Başkanı Kazım Özalp, Atatürk’ün doğum günü olan 19 Mayıs 1934’te bir yasa teklifi hazırlayarak Meclis’e sundu. Teklifte, Atatürk’ün “Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu ve Türk milletinin ebedi önderi” olarak tanınması ve kendisine “Atatürk” soyadının verilmesi istendi. Teklif, Meclis’te büyük bir coşkuyla karşılandı ve oy birliğiyle kabul edildi. Atatürk, bu teklifi duyduğunda çok duygulandı ve teşekkür etti.