Tanzimat Fermanı’nın ilan edilmesine etki eden gelişmeler şunlardır:
-
Osmanlı Devleti’nin siyasi ve askeri alanda gerilemesi ve Avrupa devletleri karşısında zayıflaması.
-
Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın isyanı ve Osmanlı Devleti’ni tehdit etmesi.
-
Boğazların güvenliğinin tehlikeye girmesi ve Rusya’nın baskısı.
-
Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti’nin iç işlerine karışması ve gayrimüslim tebaanın haklarını savunması.
-
Fransız İhtilali’nin etkisiyle milliyetçilik akımının yayılması ve Osmanlı Devleti’nde de meşrutiyet isteyen aydınların ortaya çıkması.
-
Osmanlı Devleti’nin toplumsal ve ekonomik sorunlarla boğuşması ve devlet yönetiminde bozulma ve yolsuzlukların artması.
Bu gelişmeler sonucunda Osmanlı Devleti, Avrupa devletlerinin desteğini kazanmak, devletin iç ve dış sorunlarını çözmek, devleti ve toplumu demokratik bir yapıya kavuşturmak için Tanzimat Fermanı’nı ilan etmiştir. Tanzimat Fermanı ile Osmanlı Devleti’nde Batılılaşma süreci başlamıştır.