Musul Sorunu, Türkiye’nin tarihi ve stratejik açıdan önemli bir meselesidir. Musul, Osmanlı Devleti’nin bir parçası iken, I. Dünya Savaşı’nda İngiltere tarafından işgal edilmiş ve Lozan Antlaşması’nda Türkiye’ye bırakılmamıştır. Musul’un Türkiye’ye ait olduğunu savunan Türkiye, 1926 yılında Ankara Anlaşması ile Musul’u Irak’a bırakmış, ancak karşılığında petrol gelirlerinden pay almıştır.
Kendi görüşümü ifade edecek olursam, şu şekilde bir politika izlerdim:
-
Diplomatik ve hukuki yollarla hak iddia etmek: Türkiye, Musul’un tarihi, kültürel ve etnik bağlarını göz önünde bulundurarak, bölgeye yönelik hak iddiasını uluslararası platformlarda dile getirmelidir. Türkiye, Musul’un Osmanlı Devleti’nin bir parçası olduğunu, Mondros Mütarekesi’nin 7. maddesine göre İngiltere’nin işgalinin haksız olduğunu, Lozan Antlaşması’nda Musul’un statüsünün belirlenmediğini, Ankara Anlaşması’nın ise geçerliliğini yitirdiğini savunmalıdır.
-
Ekonomik ve siyasi işbirliği yapmak: Türkiye, Musul’un bulunduğu Irak ile iyi ilişkiler geliştirmeli, bölgenin istikrarı ve güvenliği için ortak çözümler aramalıdır. Türkiye, Irak’ın toprak bütünlüğüne saygılı olmalı, ancak bölgedeki Kürt ve Türkmen nüfusun haklarını da korumalıdır. Türkiye, Irak ile ticaret, enerji, ulaştırma gibi alanlarda işbirliği yapmalı, bölgedeki petrol kaynaklarından yararlanmalıdır.
-
Askeri ve istihbari tedbirler almak: Türkiye, Musul’un güneyindeki terör örgütü DEAŞ ile mücadele etmeli, bölgedeki güvenlik tehditlerine karşı hazırlıklı olmalıdır. Türkiye, sınır güvenliğini sağlamalı, terör örgütlerinin sızmasını engellemelidir. Türkiye, bölgedeki gelişmeleri yakından takip etmeli, istihbarat faaliyetlerini arttırmalıdır .
Bu politikanın nedenlerini şöyle açıklayabilirim:
-
Diplomatik ve hukuki yollarla hak iddia etmek, Türkiye’nin uluslararası hukuka saygılı olduğunu gösterir, Türkiye’nin itibarını arttırır, Türkiye’nin haklılığını kanıtlar.
-
Ekonomik ve siyasi işbirliği yapmak, Türkiye’nin bölgedeki etkinliğini güçlendirir, Türkiye’nin çıkarlarını korur, Türkiye’nin dostluğunu pekiştirir.
-
Askeri ve istihbari tedbirler almak, Türkiye’nin güvenliğini sağlar, Türkiye’nin tehditlere karşı koymasını kolaylaştırır, Türkiye’nin gücünü gösterir.
