Yer çekimi, Dünya’nın kütleçekimi ve merkezkaç kuvvetinin birleşik etkisiyle oluşan bir ivmedir. Dünya’nın şekli tam bir küre değil, kutuplardan basık, ekvatordan şişkin bir geoit şeklidir. Bu nedenle, kutuplardaki bir cisme etki eden yer çekimi kuvveti, ekvatordakinden daha fazladır.
Bunun iki temel sebebi vardır:
-
Kutuplar merkeze daha yakındır: İki cisim arasındaki kütleçekim kuvveti, aralarındaki uzaklığın karesiyle ters orantılıdır. Bu yüzden, kutuplardaki bir cisim, ekvatordakine göre Dünya’nın merkezine daha yakındır ve daha fazla çekilir.
-
Ekvator merkezkaç kuvvetinden daha fazla etkilenir: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi, merkezkaç kuvveti oluşturur. Bu kuvvet, Dünya’nın ekvator bölgesindeki suları dışarı doğru iter ve yer çekimini azaltır. Kutuplarda ise bu kuvvetin etkisi çok azdır ve yer çekimi daha fazladır.
Bu iki faktörün etkisiyle, yer çekimi ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe yaklaşık olarak %0,7 oranında artar. Bu da kutuplarda ağırlığın ekvatordan daha fazla olması anlamına gelir. Örneğin, 100 kg ağırlığındaki bir kişi ekvatorda 980 N ağırlığa sahipken, kutuplarda 983 N ağırlığa sahiptir.
