-
Küresel iklim değişikliği, dünyanın ortalama sıcaklığının artması ve iklim özelliklerinin değişmesi anlamına gelir. Küresel iklim değişikliğinin başlıca nedeni, insan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan sera gazlarıdır. Sera gazları, güneş ışınlarının bir kısmını yansıtarak dünyanın ısınmasına neden olur.
-
Küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileri, dünyanın farklı bölgelerinde farklı şekillerde görülmektedir. Bazı bölgelerde kuraklık, çölleşme, su kıtlığı, tarımsal verim kaybı, biyolojik çeşitlilik azalması gibi sorunlar yaşanırken, bazı bölgelerde aşırı yağış, sel, taşkın, deniz seviyesinin yükselmesi, kıyı erozyonu, buzul erimesi gibi sorunlar yaşanmaktadır.
-
Türkiye, küresel iklim değişikliğinden olumsuz etkilenen ülkelerden biridir. Türkiye’nin coğrafi konumu, iklim özellikleri ve sosyoekonomik yapısı, ülkeyi iklim değişikliğinin etkilerine karşı kırılgan hale getirmektedir. Türkiye’de iklim değişikliğinin etkileri şu şekilde görülmektedir
-
Sıcaklık artışı: Türkiye’de ortalama sıcaklık 1960-2019 yılları arasında 1°C artmıştır. Bu artışın 2030 yılına kadar 1.5°C’ye, 2100 yılına kadar ise 4°C’ye ulaşması beklenmektedir. Sıcaklık artışı, hem insan sağlığını hem de ekosistemleri tehdit etmektedir.
-
Yağış azalması: Türkiye’de yağış miktarı ve dağılımı değişmektedir. Yağış miktarının 2030 yılına kadar %10-20 arasında azalması beklenmektedir. Yağış azalması, hem su kaynaklarını hem de tarım sektörünü olumsuz etkilemektedir.
-
Kuraklık ve çölleşme: Türkiye’de kuraklık ve çölleşme riski artmaktadır. Türkiye’nin %69’u kurak veya yarı kurak bölgelerden oluşmaktadır. Kuraklık ve çölleşme, hem gıda güvenliğini hem de biyolojik çeşitliliği tehlikeye atmaktadır.
-
Deniz seviyesinin yükselmesi: Türkiye’de deniz seviyesinin yükselmesi kıyı bölgelerini tehdit etmektedir. Deniz seviyesinin 2100 yılına kadar 30-100 cm arasında yükselmesi beklenmektedir. Deniz seviyesinin yükselmesi, hem yerleşim alanlarını hem de tarım arazilerini sular altında bırakabilir.
-
Aşırı hava olayları: Türkiye’de aşırı hava olayları sıklığı ve şiddeti artmaktadır. Aşırı hava olayları olarak sel, taşkın, fırtına, dolu, orman yangını gibi afetler yaşanmaktadır. Aşırı hava olayları, hem can ve mal kaybına hem de ekonomik zarara neden olmaktadır.
Türkiye’de küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı neler yapılmalı, hangi önlemler alınmalıdır sorusuna ise şu şekilde cevap verebiliriz:
-
Emisyon azaltımı: Türkiye, sera gazı emisyonlarını azaltmak için çeşitli politika ve eylemler geliştirmelidir. Emisyon azaltımı için enerji verimliliğini artırmak, yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak, ulaşım ve sanayi sektörlerinde düşük karbonlu teknolojileri yaygınlaştırmak, orman alanlarını korumak ve artırmak gibi önlemler alınmalıdır.
-
Uyum ve dayanıklılık: Türkiye, iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlamak ve dayanıklılık kazanmak için çeşitli politika ve eylemler geliştirmelidir. Uyum ve dayanıklılık için su kaynaklarının yönetimini iyileştirmek, tarım sektörünü iklim değişikliğine uygun hale getirmek, kıyı bölgelerini korumak ve güçlendirmek, afet risklerini azaltmak ve erken uyarı sistemlerini geliştirmek gibi önlemler alınmalıdır.
-
Farkındalık ve eğitim: Türkiye, iklim değişikliği konusunda farkındalık ve eğitim çalışmalarını artırmalıdır. Farkındalık ve eğitim için iklim değişikliğinin nedenleri, etkileri ve çözüm yolları hakkında bilgi vermek, iklim değişikliği ile mücadelede bireysel sorumlulukları vurgulamak, iklim dostu davranışları teşvik etmek gibi önlemler alınmalıdır.
-
İşbirliği ve katılım: Türkiye, iklim değişikliği ile mücadelede işbirliği ve katılımı sağlamalıdır. İşbirliği ve katılım için ulusal, bölgesel ve küresel düzeyde iklim değişikliği ile ilgili anlaşma ve mekanizmalara katılmak, kamu, özel sektör, sivil toplum ve yerel yönetimler arasında koordinasyonu sağlamak, paydaşların görüş ve önerilerini dikkate almak gibi önlemler alınmalıdır.
