Doğal kaynaklara sahip olmayan ülkeler, ekonomilerini güçlendirmek için şu alternatifleri geliştirebilirler:
-
İnsan kaynağına yatırım yapabilirler. Doğal kaynaklara sahip olmayan ülkeler, eğitim, sağlık, sosyal güvenlik gibi alanlarda halkının nitelik ve refahını artırmaya yönelik politikalar uygulayabilirler. Böylece, üretken, yaratıcı ve girişimci bir iş gücü oluşturabilirler. İnsan kaynağına yatırım yapan ülkeler, teknoloji, bilim, sanat gibi alanlarda yenilikçi ve rekabetçi olabilirler.
-
Hizmet sektörünü geliştirebilirler. Doğal kaynaklara sahip olmayan ülkeler, tarım ve sanayi sektörlerine göre daha az maliyetli ve daha çok katma değerli olan hizmet sektörüne odaklanabilirler. Hizmet sektörü, finans, turizm, eğitim, sağlık, ulaşım, iletişim gibi alanları kapsar. Hizmet sektörünü geliştiren ülkeler, hem iç hem de dış pazarlarda gelir elde edebilirler.
-
Ticari ilişkilerini güçlendirebilirler. Doğal kaynaklara sahip olmayan ülkeler, ihtiyaç duydukları hammaddeleri veya teknolojik ürünleri ithal etmek için ticari ilişkilerini geliştirmelidir. Aynı zamanda, kendi ürettikleri mal veya hizmetleri ihraç etmek için de ticari ilişkilerini geliştirmelidir. Ticari ilişkilerini güçlendiren ülkeler, hem ekonomik hem de siyasi açıdan işbirliği ve istikrar sağlayabilirler .
