Coriolis kuvveti, Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi nedeniyle oluşan sanal bir kuvvettir. Coriolis kuvveti, rüzgar, okyanus akıntıları, fırlatılan cisimler gibi hareketli nesnelerin yönünü değiştirir. Coriolis kuvveti, ekvatordan kutuplara doğru artar. Coriolis kuvveti, kuzey yarımkürede hareketli nesneleri sağa, güney yarımkürede ise sola çevirir.
Coriolis kuvvetinin etkileri şunlardır:
-
Hava olayları: Coriolis kuvveti, basınç farkından dolayı oluşan rüzgarların yönünü değiştirir. Coriolis kuvveti, alçak basınç merkezlerinde rüzgarların saat yönünün tersine, yüksek basınç merkezlerinde ise saat yönünde dönmesine neden olur. Coriolis kuvveti, kasırga, tayfun, siklon gibi dönel fırtınaların oluşumunda da rol oynar.
-
Okyanus akıntıları: Coriolis kuvveti, okyanuslarda hareket eden su kütlelerinin yönünü değiştirir. Coriolis kuvveti, okyanus akıntılarının kuzey yarımkürede saat yönünde, güney yarımkürede ise saat yönünün tersine dolaşmasına neden olur. Coriolis kuvveti, okyanus akıntılarının iklim üzerindeki etkilerini de belirler.
-
Fırlatma olayları: Coriolis kuvveti, fırlatılan cisimlerin yörüngesini değiştirir. Coriolis kuvveti, fırlatılan cisimlerin hedefinden sapmasına neden olur. Coriolis kuvvetinin etkisi, cismin hızına, süresine ve açısına bağlıdır. Örneğin, uzun menzilli top atışlarında veya uzaya fırlatılan roketlerde Coriolis kuvvetinin etkisi göz önünde bulundurulmalıdır.
