Göktürk Devleti, Türk tarihinde çok önemli bir yere sahip olan bir devlettir. Ancak Göktürk Devleti, hem iç hem de dış faktörler nedeniyle iki kez yıkılmıştır.
Göktürk Devleti’nin yıkılma nedenlerini şöyle özetleyebiliriz:
-
Göktürk Devleti, Çin’in baskısı ve kışkırtması altında sürekli savaşmak zorunda kalmıştır. Çin, Göktürklerin güçlenmesini engellemek için Türk boylarını birbirine düşürmüş, bazı Türk beylerini kendine bağlamış, hatta bazı Türk kağanlarını öldürtmüştür.
-
Göktürk Devleti, ikili devlet teşkilatıyla yönetilmiştir. Bu teşkilat, doğu ve batı yönetimlerinin birbirleriyle uyumlu çalışmasını gerektiriyordu. Ancak zamanla doğu ve batı yönetimleri arasında çekişmeler ve anlaşmazlıklar çıkmıştır. Bu durum, devletin bölünmesine ve zayıflamasına yol açmıştır.
-
Göktürk Devleti, kendi içinde de karışıklıklar yaşamıştır. Göktürk kağanları, kut anlayışına göre hükümdarlık yetkisini tüm hanedanlık üyelerine vermiştir. Bu durum, çok sayıda kağanlık iddia eden varis ortaya çıkmasına neden olmuştur. Ayrıca, saray entrikaları, isyanlar, suikastlar ve taht kavgaları da devletin istikrarını bozmuştur.
-
Göktürk Devleti, kültürel olarak da değişimlere uğramıştır. Göktürkler, yerleşik hayata geçme ve Budizm’i kabul etme gibi tartışmalar yaşamışlardır. Bu tartışmalar, devletin geleneklerine ve hukukuna zarar vermiştir. Ayrıca, Çin’in etkisi altında kalan bazı Türk beyleri, Türkçe isimlerini bırakarak Çince adlar almışlardır.
-
Göktürk Devleti, sonunda başka bir Türk boyu olan Uygurlar tarafından yıkılmıştır. Uygurlar, Çin’in desteğiyle Göktürk kağanını öldürmüş ve Ötüken’i ele geçirmişlerdir. Böylece Göktürk Devleti’nin varlığı sona ermiştir.
