Bilim insanları, evrene ilişkin olgulara ve değişkenlere yönelik bilimsel veri elde etme yöntemlerini kullanarak sistematik bir şekilde bilgi elde etmeye çalışan kişilerdir. Bilim insanları, fiziksel, matematiksel ve sosyal alanlar da dâhil olmak üzere bilimin tüm alanlarında araştırmalar yaparlar. Bilim insanlarının yaptığı çalışmalar, insanlığın bilgisini, teknolojisini, sağlığını ve refahını arttırmada büyük rol oynamıştır.
Bilim insanlarının isimlerini bilmek, onların çalışmalarını takdir etmek ve ilham almak için önemlidir. Türk bilim insanları listesi, kayda değer Türk mucit, bilgin, kâşif ve bilim insanlarının isim ve uzmanlık alanlarını içermektedir. Bu listeden bazı örnekler şunlardır:
-
Ali Kuşçu — astronom, matematikçi ve dil bilimci (1403–1474). Astronomi ve matematik alanında önemli eserler yazmış, trigonometri ve cebir konularında katkılarda bulunmuştur. Ay’daki bir kratere onun adı verilmiştir.
-
El Cezeri — mühendis, mucit ve mekanikçi (1136–1206). Otomatik makineler, saatler, hidrolik sistemler, robotlar ve optik aletler tasarlamış ve inşa etmiştir. Mekanik mühendisliğin babası olarak kabul edilir.
-
Cahit Arf — matematikçi (1910–1997). Sayı teorisi, cebir ve geometri alanlarında çalışmış, Arf değişmezi, Arf halkaları, Arf kapanışı gibi kavramları ortaya atmıştır. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) kurucularındandır.
-
Aziz Sancar — biyokimyager ve moleküler biyolog (d. 1946). DNA onarımı mekanizmalarını aydınlatmış, kanser tedavisinde kullanılan cisplatin ilacının etkisini açıklamıştır. 2015 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır.
Dünyanın çeşitli yerlerinde ise binlerce bilim insanı bulunmaktadır. Bu bilim insanları, farklı kıtalarda, ülkelerde, kültürlerde ve coğrafyalarda yer almakta ve insanlığın ortak mirasının zenginliğini göstermektedir. Dünyadaki bazı bilim insanları şunlardır:
-
Isaac Newton — fizikçi, matematikçi ve filozof (1643–1727). Klasik mekaniğin kurucusu, evrensel kütleçekimi yasasını formüle etmiş, optik alanında çalışmalar yapmıştır. Calculus’u geliştirmiş veya icat etmiştir.
-
Marie Curie — fizikçi ve kimyager (1867–1934). Radyoaktivite fenomenini keşfetmiş, polonyum ve radyum elementlerini izole etmiştir. Radyasyonun tıbbi uygulamalarını geliştirmiştir. Fizik ve kimya alanlarında Nobel Ödülü kazanan ilk kadındır.
-
Albert Einstein — fizikçi (1879–1955). Özel ve genel görelilik teorilerini ortaya atmış, kütlenin enerjiye dönüşümünü ifade eden E=mc^2 formülünü bulmuştur. Kuantum mekaniği ve kozmoloji alanlarında da katkılarda bulunmuştur. 1921 yılında Nobel Fizik Ödülü’nü kazanmıştır.
-
Charles Darwin — doğa bilimci (1809–1882). Evrim teorisini geliştirmiş, türlerin doğal seçilim yoluyla değiştiğini ileri sürmüştür. Türlerin Kökeni ve İnsanın Türeyişi adlı eserleriyle biyoloji biliminin temellerini atmıştır.
