Mustafa Kemal Atatürk’ün fikir hayatı, eğitim aldığı ve yaşadığı şehirlerin sosyokültürel yapısıyla yakından ilgilidir. Bu şehirler arasında Selanik, Manastır, İstanbul, Şam, Sofya, Berlin ve Ankara sayılabilir. Bu şehirlerde tanıştığı kişiler, okuduğu kitaplar ve gözlemlediği olaylar onun dünya görüşünü şekillendirmiştir. Bu unsurların Mustafa Kemal’i nasıl etkilemiş olabileceğini şöyle açıklayabiliriz:
Selanik
Mustafa Kemal'in doğduğu ve ilkokul ile ortaokul yıllarının geçtiği Selanik siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan çevre ülkelerden çok fazla etkilenen bir bölge idi. Büyük devletlerin yayılma ve nüfuz alanlarının en çok etkilediği Selanik şehri aynı zamanda Balkan milletlerinin Osmanlı'ya karşı ayaklanmalarına da merkezlik yapmıştır.
Bu güzel şehir Mustafa Kemal’in yenilikçi olması,farklı yaşam tarzlarını öğrenmesi,kendini geliştirmesi ve değişik kültürleri tanımasında etkili olmuştur.
Manastır
Bugün Bitola adıyla bilinen Manastır Mustafa Kemal'in fikir hayatının oluşmasında büyük etkiye sahiptir.
Mustafa Kemal ATATÜRK manastır’da tarihe ilgi duymuş. Milliyetçilik ve Vatanseverlik duyguları pekişmiştir. Fikri altyapısı burada oluşmuş ülke sorunlarına ilgi duymuştur.
İstanbul
Mustafa Kemal’in başkente ilk gelişi eğitim amaçlıdır. Daha sonraki yıllarda görevi gereği burada ikamet etmiştir. Mustafa Kemal, İstanbul devletin başkenti olduğu için devletin içinde meydana gelen her türlü gelişmeyi, ayrıca Avrupa'daki gelişmeleri de yakından takip edebilmiştir.
Arkadaşlarıyla dergi ve gazete çıkartıp konferanslara katılması LİDERLİK özelliklerinin geliştiğini gösterir
Sofya
Mustafa Kemal, 27 Ekim 1913'te Sofya Askeri Ateşeliği'ne atanmıştır. Bir yıldan fazla süren bu görevi sırasında Atatürk, Balkanların ekonomik, politik ve sosyal ortamında bütün azınlıkları, dış güçleri, bunların emellerini ve çeşitli dinleri tanımış; bu büyük karışıklık ortamında kendini yetiştirmişti.
Düzenlenen baloya Yeniçeri kıyafetiyle katılması Mustafa Kemal’in tarih ve kültürüne olan bağlılığını gösterir.
Şam
İlk askerî görev yeri olan Suriye’ye gelen Mustafa Kemal, bölgede sık sık ortaya çıkan isyanları bastırmakla görevli birliklere katıldı. Selanik, Manastır ve İstanbul, Osmanlı Devleti’nin Batılı yüzünü yansıtırken Şam’daki sosyal ve ekonomik durum, devletin ne kadar geri kaldığını açıkça göstermekteydi.
