Felsefe, insanın kendisi ve çevresi hakkında akılcı ve eleştirel bir şekilde düşünme ve sorgulama faaliyetidir. Felsefe, varlık, bilgi, değerler, gerçek, doğruluk, zihin ve dil gibi konularla ilgili soyut, genel ve temel problemlere ilişkin yapılan sistematik çalışmalardır. Felsefe ile uğraşan kişilere filozof denir.
Hikmet ise, felsefenin bir alt dalı olarak da görülebilen, ancak daha çok tasavvufi bir kavram olarak kullanılan bir terimdir. Hikmet, hem bilgelik hem de bilge söz anlamına gelir. Hikmet, Allah’ın insanlara verdiği bir lütuf ve nimettir. Hikmet sahibi olan kişi, hem ilim hem ahlak hem de irfan bakımından olgunlaşmış, Allah’ın rızasını kazanmış ve O’nun sırlarına erişmiş kişidir.
Mevlana Celaleddin Rumi, 13. yüzyılda yaşamış büyük tasavvuf alimlerindendir. Mevlana’nın eserleri arasında Mesnevi, Fihi Mafih ve Mecalis-i Seba gibi önemli eserler vardır. Mevlana, hikmet kavramını sıkça kullanmış ve hikmetin önemini vurgulamıştır.
Mevlana’nın “Hikmeti arayan hikmet kaynağı olur.” sözü, felsefe-bilgelik ilişkisi açısından şöyle yorumlanabilir:
-
Bu söz, felsefenin temel amacının hikmet elde etmek olduğunu ifade eder. Felsefe yapan kişi, hakikati arar ve ona ulaşmaya çalışır. Hakikate ulaştığında ise hikmet sahibi olur. Hikmet sahibi olan kişi de başkalarına hikmet öğretir ve onları da hakikate yönlendirir.
-
Bu söz, felsefenin bir süreç olduğunu gösterir. Felsefe yapan kişi, hikmete ulaşmak için sürekli araştırır, sorgular, eleştirir ve öğrenir. Bu süreçte kendini geliştirir ve olgunlaşır. Hikmete ulaştığında ise bu süreci başkalarına da aktarır ve onları da geliştirir.
-
Bu söz, felsefenin bir sorumluluk olduğunu belirtir. Felsefe yapan kişi, hikmete ulaşmak için çaba gösterir ve fedakarlık yapar. Hikmete ulaştığında ise bu nimeti başkalarıyla paylaşır ve onlara da rehberlik eder.
