Haçlı Seferleri ile İstanbul’un Fethi’ni Ayasofya’ya verilen değer bakımından karşılaştırınız.

Question

<span itemprop="name">Haçlı Seferleri ile İstanbul’un Fethi’ni Ayasofya’ya verilen değer bakımından karşılaştırınız.</span>

Answer 1

• Ayasofya, 532-537 yılları arasında Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından yaptırılan, Hristiyanlık dünyasının en büyük ve en görkemli kilisesidir. Ayasofya, Bizans mimarisinin ve sanatının bir şaheseri olarak kabul edilir.
• Haçlı Seferleri, 11. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar süren, Avrupalı Hristiyanların Kudüs ve Filistin’i Müslümanlardan geri almak için düzenledikleri askeri seferlerdir. Haçlı Seferleri, hem Doğu hem de Batı medeniyetleri için önemli sonuçlar doğurmuştur.
• Dördüncü Haçlı Seferi, 1202-1204 yılları arasında gerçekleşen, Haçlıların asıl hedefi olan Kudüs yerine Bizans’ın başkenti İstanbul’u ele geçirmeye yönelik bir seferdir. Bu seferde Haçlılar, İstanbul’u kuşatıp zapt etmiş, klasik ve orta çağın kültür hazineleriyle dolu olan şehri yakıp talan etmişlerdir. 1204’te kendi orta çağ ve Katolik inançlarına uyan Latin İmparatorluğu’nu kurdular ve Bizans İmparatorluğu’nun parçalanmasına neden oldular.
• Haçlıların bu yağmasından kaçan bazı Bizans aileleri, İznik ve Trabzon gibi bölgelere kaçıp orada bağımsız devletler kurdular. Bu devletlerden biri olan Trabzon İmparatorluğu, Ayasofya’nın bir kopyası olan Trabzon Ayasofyası’nı inşa etmiştir.
• Haçlıların İstanbul’u işgali sırasında Ayasofya da büyük zarar görmüştür. Haçlılar, Ayasofya’nın içindeki altın, gümüş, bronz ve mermer gibi değerli malzemeleri yağmalamış, duvarlarındaki mozaikleri tahrip etmiş, ikonalarını çalmış veya yakmışlardır. Ayrıca Ayasofya’yı Katolik kilisesine çevirmiş ve burada ayin yapmışlardır .
• Osmanlı Devleti, 1453 yılında II. Mehmed komutasındaki ordusuyla İstanbul’u fethetmiştir. Bu fetih, Bizans İmparatorluğu’nun sonunu getirmiş ve Osmanlı Devleti’ni bir imparatorluk haline getirmiştir. Bu fetih, bazı tarihçiler tarafından orta çağı sona erdirip yeni çağı başlatan olay olarak kabul edilir .
• Osmanlı Devleti’nin İstanbul’u fethetmesinden sonra Ayasofya’ya verilen değer çok farklıdır. Fatih Sultan Mehmed, Ayasofya’yı camiye çevirmiş ve burada ilk namazı kılmıştır. Ayrıca Ayasofya’yı vakfetmiş, "Fatih Külliyesi ve Ayasofya-i Kebir Vakfı"nı kurmuş, Ayasofya’nın ilelebet muhafazasını vasiyet etmiş ve cami hüviyetinin devamlılığını şart koşmuştur. Osmanlı Devleti, Ayasofya’nın mimari yapısına saygılı davranmış, onarımlar yapmış, minareler eklemiş ve içindeki mozaikleri korumuştur .