-
Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı merkeziyetçi yapısını güçlendirmek amacıyla; I. müsadere sistemini uygulama, II. şehzadelerin sancağa çıkma usulüne son verme, III. kardeş katlini yasal hâle getirme yöntemlerinden hangilerini uygulamamıştır?
A) Yalnız I B)
Yalnız II C) I ve II D) I ve III E) I, II ve III
Cevap: B) Yalnız II
Açıklama: Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı merkeziyetçi yapısını güçlendirmek amacıyla müsadere sistemini uygulamış ve kardeş katlini yasal hâle getirmeye çalışmıştır. Müsadere sistemi, devlet adına çalışırken haksız kazanç sağlayan veya devlete karşı suç işleyen memurların mallarına el koyulmasını öngörür. Kardeş katli yasası ise taht kavgalarını önlemek ve devletin bütünlüğünü korumak için en liyakatli şehzadenin padişah olması gerektiğini savunur. Şehzadelerin sancağa çıkma usulüne son verme ise Fatih Sultan Mehmet’in uygulamadığı bir yöntemdir. Bu usul, şehzadelerin devlet yönetimine hazırlanmalarını sağlamak için kullanılmıştır.
-
Osmanlı Devleti’nin önemli eğitim kurumlarından biri de Enderun’dur. Bu kurumdan mezun olanlar devletin önemli kademelerinde görev almaktadırlar. Buna göre; I. vezir-i âzam, II. kadıasker, III. şeyhülislam divân üyelerinden hangilerinin Enderun’da eğitim aldığı söylenebilir?
A)
Yalnız I B) Yalnız III C) I ve II D) II ve III E) I, II ve III
Cevap: A) Yalnız I
Açıklama: Enderun, Topkapı Sarayı’nın iç kısmında yer alan ve devlet idarecisi olarak seçilen adayların eğitim aldıkları yerdir. Enderun’da çeşitli dersler verilir ve padişaha hizmet edilir. Enderun’dan mezun olanlar, devletin önemli kademelerinde görev alabilirler. Bunlardan biri de vezir-i âzamdır. Vezir-i âzam, padişahın mutlak vekili olup, devletin en yüksek makamıdır. Kadıasker ve şeyhülislam ise Enderun’da eğitim almazlar. Kadıasker, adalet işlerinden sorumlu olan Divân üyesidir. Şeyhülislam ise din işlerinden sorumlu olan en yüksek rütbeli din adamıdır.
-
I. Her türlü hükûmet işlerini padişah adına onaylayarak resmileştirir.
II. Fethedilen bölgelerdeki arazileri tapu tahrir defterlerine kaydeder.
III. Divân’da alınan kararlara padişahın tuğrasını çeker. Osmanlı Devleti’nde
yukarıdaki konularla ilgilenen Divân üyeleri, sırasıyla hangi seçenekte verilmiştir?
A) Defterdar - Nişancı - Kazasker B) Sadrazam - Kazasker - Nişancı C) Kazasker - Defterdar - Nişancı D)
Nişancı - Defterdar - Sadrazam E) Kazasker - Nişancı - Sadrazam
Cevap: D) Nişancı - Defterdar - Sadrazam
Açıklama: Nişancı, padişahın fermanlarını yazan ve mühürleyen Divân üyesidir. Her türlü hükûmet işlerini padişah adına onaylayarak resmileştirir. Defterdar, mali işlerden sorumlu olan Divân üyesidir. Fethedilen bölgelerdeki arazileri tapu tahrir defterlerine kaydeder. Sadrazam, padişahın vekili olan ve Divân’a başkanlık eden Divân üyesidir. Divân’da alınan kararlara padişahın tuğrasını çeker.
-
I. Topkapı Sarayı II. Manisa Sancağı III. Rumeli Beylerbeyliği Yukarıda verilenlerden hangileri XVI. yüzyılda Osmanlı şehzadelerinin eğitim aldıkları yerler arasında gösterilebilir?
A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D)
II ve III E) I, II ve III
Cevap: D) II ve III
Açıklama: Osmanlı Devleti’nde şehzadeler, devlet yönetimine hazırlanmak için sancağa gönderilirlerdi. Sancağa giden şehzadeler, lala denilen eğitmenler eşliğinde askeri ve idari tecrübe kazanırlardı. XVI. yüzyılda Osmanlı şehzadelerinin eğitim aldıkları önemli yerlerden ikisi Manisa Sancağı ve Rumeli Beylerbeyliği’dir. Manisa Sancağı, Anadolu’da bulunan ve şehzadelerin eğitim ve yönetim işlerinden sorumlu olan bir yerdir. Rumeli Beylerbeyliği ise Balkanlar’da bulunan ve şehzadelerin askeri seferlere katıldıkları bir yerdir. Topkapı Sarayı ise şehzadelerin eğitim aldıkları bir yer değildir. Topkapı Sarayı’nda sadece Enderun denilen yerde devlet idarecisi olarak seçilen adaylar eğitim alırlardı.
