Müslümanları kültür ve sanata yönlendiren temel etken, İslam dininin ilme ve bilgiye verdiği değerdir. İslam dini, insanları ilim öğrenmeye teşvik etmiş, ilim öğrenmenin farz olduğunu bildirmiştir. İslam dini, ilim öğrenmenin sadece dini ilimlerle sınırlı olmadığını, dünyevi ilimlerin de öğrenilmesinin gerektiğini vurgulamıştır. İslam dini, ilim öğrenmenin hem insanın hem de toplumun gelişmesine katkı sağlayacağını belirtmiştir.
İslam dini, ilmin yanında sanata da önem vermiştir. Sanatın insanın yaratıcılığını ortaya koyan bir faaliyet olduğunu kabul etmiştir. Sanatın hem estetik hem de faydalı olmasını istemiştir. Sanatın Allah’ın yaratışındaki güzelliği yansıtmasını arzu etmiştir. Sanatın hem insanın hem de toplumun ruhunu besleyen bir unsur olduğunu ifade etmiştir.