Türk-Moğol devletleri döneminde etkili olan Türk boylarını şöyle sıralayabiliriz:
-
Oğuzlar: Oğuzlar, Türk dillerinin güney grubuna dahil olan bir Türk boyudur. Oğuzlar, 11. yüzyılda Selçuklu Devleti’ni kurarak İslamiyet’i benimsemiş ve Anadolu’ya yerleşmişlerdir. Oğuzlar, daha sonra Osmanlı Devleti’ni kurarak dünya tarihinde önemli bir rol oynamışlardır. Oğuzlar, günümüzde Türkiye, Azerbaycan, Türkmenistan, Irak ve Suriye’de yaşamaktadırlar.
-
Kıpçaklar: Kıpçaklar, Türk dillerinin kuzey grubuna dahil olan bir Türk boyudur. Kıpçaklar, 11. yüzyılda Altın Orda Devleti’ni kurarak İslamiyet’i benimsemiş ve Rusya, Ukrayna ve Kazakistan’da hüküm sürmüşlerdir. Kıpçaklar, daha sonra Kırım Hanlığı’nı kurarak Osmanlı Devleti’ne bağlanmışlardır. Kıpçaklar, günümüzde Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Rusya ve Ukrayna’da yaşamaktadırlar.
-
Uygurlar: Uygurlar, Türk dillerinin doğu grubuna dahil olan bir Türk boyudur. Uygurlar, 8. yüzyılda Uygur Kağanlığı’nı kurarak Budizm’i benimsemiş ve Moğolistan’da hüküm sürmüşlerdir. Uygurlar, daha sonra Cengiz Han’ın Moğol İmparatorluğu’na katılmış ve Çin’in batısında yer alan Doğu Türkistan bölgesine yerleşmişlerdir. Uygurlar, günümüzde Çin’in Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşamaktadırlar.
-
Afşarlar: Afşarlar, Oğuzların Bozok koluna mensup bir Türk boyudur. Afşarlar, 16. yüzyılda Safevi Devleti’ni kurarak Şiiliği benimsemiş ve İran’da hüküm sürmüşlerdir. Afşarlar, daha sonra Nadir Şah’ın liderliğinde Afşar Hanedanlığı’nı kurarak Hindistan’a kadar genişlemişlerdir. Afşarlar, günümüzde İran, Afganistan ve Türkiye’de yaşamaktadırlar.
