H. A. Gibbons’a göre Osmanlı’nın başarısının temeli neye dayanmaktadır? Gibbons’un bu görüşünün eksikleri sizce neler olabilir?

Question

1910’da İstanbul’da gazetecilik ve öğretmenlik yapan ilahiyatçı H. A. Gibbons’a göre Osmanlılar, Türk ve Müslüman olmaktan öte “Avrupa medeniyeti” ile yani Bizans ile karşılaşmaları dolayısıyla bu başarıyı sağlamlaştırmışlardır. Avrupa’nın içinde bulunduğu kaos ortamından istifade ederek yönetim sanatını öğrenmişler, kadınların örtünmesinden savaşlarda istilacı bir politika izlememeye kadar birçok özelliklerini bu medeniyetten almışlardır. Pagan iken sonradan Müslüman olmuşlar, Avrupalılarla karışarak Osmanlı melez ırkını ortaya çıkarmışlardır. Gibbons bu iddialarını İslam ve Türk kaynakları dışındaki kaynaklara dayandırır.

H. A. Gibbons’a göre Osmanlı’nın başarısının temeli neye dayanmaktadır? Gibbons’un bu görüşünün eksikleri sizce neler olabilir?

Answer 1

H. A. Gibbons’a göre Osmanlı’nın başarısının temeli, Avrupa medeniyetinden aldıkları yönetim, kültür ve ırk unsurlarına dayanmaktadır. Gibbons, Osmanlıların Bizans ile karşılaşmaları sonucunda Avrupa medeniyetini öğrendiklerini, onunla kaynaştıklarını ve ondan etkilendiklerini iddia etmektedir. Gibbons, bu görüşünü İslam ve Türk kaynakları dışındaki kaynaklara dayandırmaktadır.

Gibbons’un bu görüşünün eksikleri şunlar olabilir:

• Gibbons, Osmanlıların İslam ve Türk kimliklerini yok saymaktadır. Osmanlılar, İslam dinini benimsemiş ve Türk kültürünü yaşatmış bir millettir. Osmanlılar, İslam’ın emir ve yasaklarına uygun bir şekilde yönetim, hukuk, eğitim, ekonomi, sanat gibi alanlarda gelişmişlerdir. Osmanlılar, Türk tarihindeki önceki devletlerden aldıkları mirası da devam ettirmişlerdir .
• Gibbons, Osmanlıların Avrupa medeniyetini körü körüne taklit ettiklerini ileri sürmektedir. Oysa Osmanlılar, Avrupa medeniyetinden aldıkları unsurları kendi kültürleriyle sentezlemiş ve onlara kendi özgün yorumlarını katmışlardır. Osmanlılar, Avrupa medeniyetiyle sadece alıcı değil, aynı zamanda verici de olmuşlardır. Osmanlılar, Avrupa’ya bilim, sanat, edebiyat gibi alanlarda pek çok katkıda bulunmuşlardır .
• Gibbons, Osmanlıların melez bir ırk olduğunu iddia etmektedir. Bu iddia, hem tarihi hem de genetik açıdan yanlıştır. Osmanlılar, Türk kökenli bir hânedandır. Osmanlılar, Anadolu’ya geldiklerinde burada yaşayan farklı etnik ve dini gruplarla kaynaşmışlardır. Ancak bu kaynaşma, Osmanlıların Türklüğünü kaybettikleri anlamına gelmez. Osmanlılar, Türklük bilincini korumuş ve Türkçe’yi resmi dil olarak kullanmışlardır . Ayrıca, genetik araştırmalar da Osmanlıların büyük oranda Türk kökenli olduklarını göstermektedir .