Eski Türkler yıldızlı gökyüzü ve doğa hakkındaki bilgileri, hem günlük yaşamlarını kolaylaştırmak hem de kültürlerini zenginleştirmek için çeşitli şekillerde kullanmışlardır. Bazı örnekler şunlardır:
-
Eski Türkler, yıldızların konumlarına göre mevsimleri, ayları ve günleri takip etmişlerdir. Örneğin, Kutup Yıldızı’nın en büyük açıyla görüldüğü yer, Türklerin kutsal saydıkları Tanrı Dağı’nın olduğu yerdir. Bu dağın eteğinde bulunan Orhun Yazıtları’nda, Kutup Yıldızı’na “Tengri’nin koltuğu” adı verilmiştir. Ayrıca, Türkler 12 hayvanlı bir takvim kullanmışlar ve her hayvana bir yıl, bir ay ve bir saat atamışlardır. Bu takvimde, hayvanların karakteristik özellikleri insanların kişilikleri üzerinde etkili olduğuna inanılmıştır.
-
Eski Türkler, yıldızlı gökyüzünü mitolojilerine ve edebiyatlarına da yansıtmışlardır. Gökyüzündeki yıldızlar, tanrılar, kahramanlar, hayvanlar ve nesneler olarak tasvir edilmiş ve bunlara ilişkin çeşitli efsaneler anlatılmıştır. Örneğin, Sirius yıldızının Büyük Köpek Takımyıldızı’nda yer alması nedeniyle “Akyıldız” adını almış ve Türklerin en büyük tanrısı Tengri’nin köpeği olarak kabul edilmiştir. Ayrıca, Samanyolu’nun aslında iki kardeş olan Ak Tanrının ve Kara Tanrının savaşından kaynaklandığına inanılmıştır.
-
Eski Türkler, doğa ile uyumlu bir yaşam sürmüş ve doğanın sunduğu nimetleri değerlendirmişlerdir. Örneğin, Türkler at yetiştiriciliği yapmış ve atları hem ulaşım hem de savaş aracı olarak kullanmışlardır. Atalarına saygı duyan Türkler, ölen atlarını gömmemiş, onları yakarak ruhlarını gökyüzüne uçurmuşlardır. Ayrıca, Türkler bitkilerden ilaç yapmış, hayvan derilerinden giysi yapmış ve ağaçlardan ev yapmışlardır.
