Atatürk, Türk müziğinin gelişmesi için birçok çalışma yapmış ve önemli adımlar atmıştır. Bu çalışmalardan bazıları şunlardır:
-
Müzikte Batılılaşma: Atatürk, Türk müziğinin çağdaş uygarlık seviyesine ulaşması için Batı müziğini örnek almış ve çok seslilik gibi yeni kavramları Türk müziğine uygulamaya çalışmıştır. Bu amaçla, Avrupa’dan getirilen uzmanlarla birlikte Türk halk ezgilerini derlemiş, notaya almış ve yayımlamıştır. Ayrıca, bu eserleri seslendirmek ve yorumlamak için orkestra ve koro kurmuştur.
-
Milli Müzik Kongreleri Düzenleme: Atatürk, Türk müziğinin gelişmesi için ulusal bir müzik anlayışının oluşturulması gerektiğini düşünmüş ve bu konuda bilimsel çalışmalar yapılmasını teşvik etmiştir. Bu amaçla, 1932 ve 1934 yıllarında iki Milli Müzik Kongresi düzenlemiş ve bu kongrelerde Türk müziğinin sorunları, çözüm yolları ve geleceği tartışılmıştır.
-
Musiki Muallim Mektepleri Kurma: Atatürk, Türk müziğinin gelişmesi için yetişmiş müzik öğretmenlerine ihtiyaç duyduğunu fark etmiş ve bu konuda eğitim veren kurumlar açılmasını sağlamıştır. Bu kurumlar arasında Ankara’da Musiki Muallim Mektebi (1924), İstanbul Belediye Konservatuvarı (1926), Ankara Devlet Konservatuvarı (1936), Gazi Terbiye Enstitüsü Müzik Bölümü (1937) ve Ankara Askeri Müzik Okulu (1938) sayılabilir.
-
Sanatçıları Teşvik Etme: Atatürk, Türk müziğinin gelişmesi için sanatçıların yeteneklerini geliştirmelerine ve eser vermelerine destek olmuştur. Bu amaçla, üstün yetenekli genç sanatçılara devlet bursu vererek yurt dışında müzik eğitimi almalarını sağlamıştır. Bu sanatçılar arasında “Türk Beşleri” diye adlandırılan Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses ve Cemal Reşit Rey gibi isimler bulunmaktadır. Ayrıca, Paul Hindemith ve Bela Bartok gibi ünlü Batılı müzisyenleri Türkiye’ye davet ederek onlardan yararlanmıştır.
-
Türk Musikisi Tetkik Cemiyeti’nin Kurulmasını Sağlama: Atatürk, Türk müziğinin geleneksel yapısını koruyarak geliştirilmesi için Türk Musikisi Tetkik Cemiyeti’nin kurulmasını sağlamıştır. Bu cemiyet, 1934 yılında Milli Musiki ve Temsil Akademisi Kuruluş Kanunu ile resmi bir kurum haline gelmiştir. Bu cemiyetin amacı, Türk müziğinin tarihi, teorisi ve uygulamasını araştırmak, incelemek ve yaymak olmuştur.
Atatürk’ün Türk müziğinin gelişmesi için yaptığı bu çalışmalar, Türk müziğinin çağdaş bir yapıya kavuşmasına ve uluslararası alanda tanınmasına katkıda bulunmuştur. Atatürk’ün ölümünden sonra da bu çalışmalara devam edilmiş ve yeni müzik kurumları, eserleri ve sanatçıları ortaya çıkmıştır. Atatürk’ün Türk müziğine verdiği önem ve değer, bugün de sürmektedir.
