10. Sınıf Felsefe Ders Kitabı Sayfa 19 Cevapları - Meb Yayınları

Question

Aşağıdaki metni okuyup metinden hareketle verilen soruları cevaplayınız. Bir arazide çalışmakta olan üç bilim insanı, şiddetli bastıran sağanak yağıştan kurtulmak için yakında bulunan bir kulübeye sığınır. Kulübede yaşayan adam, misafirlerine bir şeyler hazırlamak için salondan çıkar. Salonun ortasında yerden bir metre yüksekte duran sobayı gören bilim insanları, şaşkınlıkla bu durumun sebebini tartışmaya başlarlar. Mimar: “Bu sobanın bu şekilde durması tamamen iç tasarımla alakalıdır.” der.
Kimyacı: “Sobanın yüksekte olması, aktivasyon enerjisini düşürür böylece daha kolay yakmayı sağlar.” der. Antropolog: “Bu bölgedeki insanların eski inanışlardan gelen gelenekleri vardır. Ateşi kutsal kabul ettikleri için sobayı yükseğe yerleştirmişlerdir.” der. Tartışmada kimse birbiriyle uzlaşamaz.
Bilim insanları, kendi fikirlerini doğrulamak amacıyla sobanın neden yerden bir metre yükseklikte olduğunu ev sahibine sorarlar. Ev sahibi: “Boru yetmedi.” der.
Sorular
1. İnsanların farklı düşüncelere sahip olmasının nedenleri neler olabilir?
2. Farklı cevapların olması, gerçeğin bunlardan biri olduğu anlamına gelir mi?
Yorumlayınız.
3. Ev sahibinin doğruyu söylemiş olmasından emin olunabilir mi? Yorumlayınız.
4. Sözler gerçeğin, tahminler olacakların yerine geçebilir mi? Yorumlayınız.

Answer 1

Metinden hareketle verilen soruları cevaplamak için şu şekilde yorum yapabiliriz:

1. İnsanların farklı düşüncelere sahip olmasının nedenleri, bilgi düzeyleri, bakış açıları, ilgi alanları, meslekleri, kültürleri, değerleri ve inançları gibi faktörlerden kaynaklanabilir. Bu faktörler, insanların aynı olay veya durumu farklı şekillerde algılamalarına, yorumlamalarına ve anlamlandırmalarına neden olabilir .
2. Farklı cevapların olması, gerçeğin bunlardan biri olduğu anlamına gelmez. Çünkü farklı cevaplar, varsayım, hipotez, teori veya yorum gibi bilimsel olmayan veya kesin olmayan kavramlara dayanabilir. Gerçeği bulmak için, farklı cevapları deneyim, gözlem, ölçüm, kanıt veya veri gibi bilimsel ve objektif yöntemlerle test etmek gerekir .
3. Ev sahibinin doğruyu söylemiş olmasından emin olunamaz. Çünkü ev sahibinin söylediği, sadece bir iddiadır ve bu iddianın doğruluğunu kanıtlayacak herhangi bir delil sunmamıştır. Ayrıca, ev sahibinin söylediği, sobanın yerden bir metre yüksekte olmasının tek ve en mantıklı sebebi olduğunu göstermez. Belki de ev sahibi, başka bir sebepten dolayı sobayı yükseğe yerleştirmiş ama borunun yetmediğini söyleyerek basit bir açıklama yapmış olabilir .
4. Sözler gerçeğin, tahminler olacakların yerine geçemez. Çünkü sözler, insanların düşünce, duygu, niyet veya beklenti gibi subjektif unsurlarını ifade eder. Sözler, gerçekliği veya olasılığı yansıtmayabilir. Gerçeğin veya olacakların yerine geçebilmesi için, sözlerin somut ve doğrulanabilir bir temele sahip olması gerekir .