Türk bilim insanları, kanseri erken teşhis edebilen teknolojiler geliştirmişlerdir. Bu teknolojiler, kandan kanser hücrelerini veya kanserle ilgili molekülleri tespit etmek için farklı yöntemler kullanmaktadır. Bazı örnekler şunlardır:
-
Manyetik uçurma: ODTÜ Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nevzat Gençer, kanda dolaşan kanser hücrelerini manyetik bir alanda yükselterek ayıran bir teknoloji geliştirmiştir. Bu teknoloji, kan örneğinin içine manyetik nanoparçacıklar ekleyerek ve bunları kanser hücrelerine yapıştırarak çalışmaktadır. Daha sonra, kan örneği manyetik bir alana maruz bırakılarak, kanser hücreleri diğer hücrelerden ayrılmaktadır. Bu teknoloji, kanserin erken evrelerinde bile teşhis edilmesini sağlamaktadır.
-
Kanser nanovesikülleri ve egzozomları: Stanford Üniversitesi Kanarya Kanser Erken Teşhis Merkezi’nde çalışan Prof. Dr. Utkan Demirci ve Doç. Dr. Gözde Durmuş, kanda bulunan kanser nanovesikülleri ve egzozomları adı verilen çok küçük moleküller üzerine çalışmaktadırlar. Bu moleküller, kanser hücrelerinden salınarak kana karışmakta ve kanser hakkında değerli bilgiler taşımaktadır. Demirci ve Durmuş, bu molekülleri kandan ayırarak ve analiz ederek kanserin erken teşhisine katkıda bulunmaktadırlar.
-
Mikroakışkanlı tüp bebek: Aynı zamanda tüp bebek alanında da çalışan Prof. Dr. Utkan Demirci, sperm seçme teknolojisi geliştirmiştir. Bu teknoloji, mikroakışkanlı tüp bebek ya da çip bebek olarak da bilinmektedir. Bu teknoloji, spermleri akışkan bir ortamda hareket ettirerek ve elektrik alan uygulayarak seçmektedir. Bu sayede, daha sağlıklı ve kaliteli spermler elde edilmekte ve tüp bebek başarı oranı artmaktadır. Ayrıca, bu teknoloji sayesinde spermlerdeki genetik bozukluklar da tespit edilebilmekte ve böylece kanser gibi hastalıkların önlenmesine yardımcı olunmaktadır.
Bu örneklerden de anlaşılacağı gibi, Türk bilim insanları, kanseri erken teşhis etmek için çeşitli teknolojiler geliştirmişlerdir. Bu teknolojiler, hem sağlık hem de bilim alanında önemli katkılar sağlamaktadır.
