Canlıların sahip olduğu karakterlerin fenotipte görülmesinde etkili olan faktörler, kalıtım ve çevresel faktörlerdir. Kalıtım, canlıların genetik materyalini (DNA) ebeveynlerinden almasını sağlar. Çevresel faktörler ise canlıların yaşadıkları ortamın fiziksel, kimyasal veya biyolojik etkenleridir.
Kalıtım ve çevresel faktörler, canlıların fenotipini farklı şekillerde etkiler. Bazı karakterler, sadece kalıtımla belirlenir. Örneğin kan grubu, göz rengi, saç rengi gibi karakterler, canlının genotipine bağlıdır ve çevreden etkilenmez. Bazı karakterler ise sadece çevresel faktörlerle belirlenir. Örneğin bronzlaşma, yara izi, dövme gibi karakterler, canlının genotipine bağlı değildir ve çevrenin etkisiyle oluşur. Bazı karakterler de hem kalıtım hem de çevresel faktörlerle belirlenir. Örneğin boy uzunluğu, zekâ, kilo gibi karakterler, canlının genetik potansiyeline ek olarak beslenme, eğitim, spor gibi çevresel faktörlerden etkilenir.
Kalıtım ve çevresel faktörler arasındaki etkileşim, canlıların fenotipinde varyasyon (çeşitlilik) oluşturur. Bu varyasyon, canlıların uyum sağlama ve evrimleşme yeteneğini artırır.
