Türklerin göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçişleri, tarihsel süreç içinde farklı dönemlerde ve farklı sebeplerle gerçekleşmiştir. Genel olarak, Türklerin yerleşik hayata geçişinde etkili olan faktörler şunlardır:
-
Göç ettikleri coğrafyalarda tarıma elverişli topraklar bulmaları
-
Ticaret ve kültürel ilişkiler kurdukları devletlerden etkilenmeleri
-
İslamiyet’i kabul etmeleri ve İslam medeniyetinin bir parçası olmaları
-
Devlet kurma ve yönetme ihtiyacı duymaları
-
Göçebe hayatın zorluklarından kurtulmak istemeleri
Yerleşik hayata geçen ilk Türk devleti, 745-840 yılları arasında hüküm süren Uygur Devleti’dir. Uygurlar, Orta Asya’da Çinlilerle ticaret ve kültürel ilişkiler kurmuş, kağıt ve matbaayı kullanmış, Budizm’i benimsemiş ve kendi alfabelerini geliştirmişlerdir.
Uygurlardan sonra, Anadolu’ya gelen Türk boyları da yerleşik hayata geçmişlerdir. Anadolu Selçuklu Devleti, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti gibi devletler kurmuşlar, İslamiyet’i yaymışlar, tarım ve sanayi faaliyetleri ile uğraşmışlar, mimari ve edebi eserler vermişlerdir.
