Hukuk kurallarının tarihi, toplumların yaşadıkları dönemlerdeki ilişkilerini düzenleyen ve devletin yaptırım gücüne dayanan kuralların nasıl oluştuğu, değiştiği ve geliştiği ile ilgilidir. Hukuk tarihi, farklı kültürlerin, medeniyetlerin ve devletlerin hukuk sistemlerini karşılaştırmalı olarak inceleyen bir bilim dalıdır.
Hukuk tarihi, insanlık tarihi kadar eskidir. İlk insan topluluklarında bile, ortak yaşamın kuralları vardı. Bu kurallar, genellikle gelenek, görenek, töre ve din gibi kaynaklara dayanıyordu. Yazının icadından sonra, hukuk kuralları yazılı hale geldi. İlk yazılı hukuk kuralları, MÖ 22. yüzyılda Sümer Kralı Ur-Nammu tarafından oluşturuldu. Daha sonra MÖ 18. yüzyılda Babil Kralı Hammurabi, ünlü kanunlarını taşa yazdırdı.
Hukuk tarihi, aynı zamanda hukukun evrensel ilkelerini araştırır. Doğal hukuk kuramı, hukuku insanın doğasına ve aklına dayandırır. Doğal hukuka göre, insanların yaptığı hukukun bu doğal hukuka uygun olması gerekir. Tarihsel hukuk kuramı ise, hukuku ulusların tarihlerine dayandırır. Hukuk bir ulusla doğar, yaşar ve gelişir. Bir yasa koyucunun iradesine bağlı değildir.
Hukuk tarihi, ayrıca hukuki düşünce tarzının gelişimini de izler. Hukuki düşünce tarzı, bir toplumun hukuku nasıl anladığı, yorumladığı ve uyguladığı ile ilgilidir. Hukuki düşünce tarzı, toplumun kültürüne, inancına, siyasetine ve ekonomisine göre değişir. Hukuki düşünce tarzının gelişiminde, Roma Hukuku, İslam Hukuku, Ortak Hukuk gibi farklı hukuk sistemleri önemli rol oynamıştır.
