Bölünebilme kuralı, matematikte onluk tabandaki tam sayıların bölünebilirliğini basitçe anlamak için kullanılan yöntemlerdir. Bölünebilme kuralları, sayının son rakamı, rakamlarının toplamı, birler ve onlar basamağı gibi özelliklerine göre değişir. Bölme işleminde bölünen, bölen ve bölüm çarpımının kalana eşit olduğu ve kalanın bölen sayıdan küçük olduğu unutulmamalıdır.
Örneğin, 2 ile bölünebilme kuralına göre, bir sayının son rakamı çift ise o sayı 2 ile kalansız bölünebilir. 3 ile bölünebilme kuralına göre, bir sayının rakamlarının toplamı 3’ün katı ise o sayı 3 ile kalansız bölünebilir. 5 ile bölünebilme kuralına göre, bir sayının son rakamı 0 veya 5 ise o sayı 5 ile kalansız bölünebilir.
Bölünebilme kuralları, 2, 3, 4, 5, 6, 9 ve 10 ile bölünebilme kurallarının yanı sıra, diğer sayılarla bölünebilme için de bazı yöntemler sunar. Örneğin:
-
Bir sayı 7 ile bölünebilirse, sayının birler basamağından başlayarak sırasıyla +1, -3, -2, +1, -3, -2 … katsayılarıyla çarpılıp toplanırsa elde edilen sonuç 7 veya 7’nin katı olur. Örneğin: 343 sayısı 7 ile bölünebilir çünkü (3x+1) + (4x-3) + (3x-2) = 0’dır.
-
Bir sayı 11 ile bölünebilirse, sayının rakamlarının altına birler basamağından başlayarak sırasıyla +, -, +, - … işaretleri yazılır, artılı gruplar kendi arasında ve eksili gruplar kendi arasında toplanır, farkı alınır. Genel toplamın 11’e bölümünden kalan 0 ise sayı 11’e tam bölünür. Örneğin: 121 sayısı 11 ile bölünebilir çünkü (+1) - (+2) + (+1) = 0’dır.
-
Bir sayı 25 ile bölünebilirse, son iki rakamı 25, 50, 75 veya 00 olmalıdır. Örneğin: 250 sayısı 25 ile bölünebilir çünkü son iki rakamı 50’dir.
