Flotasyon, ayrımsal kristallendirme, santrifüjleme ve ayrımsal damıtma yöntemleri, heterojen karışımları ayırmak için kullanılan fiziksel yöntemlerdir. Bu yöntemlerin dayandığı temel prensipler ve birer örnek şöyledir:
-
Flotasyon: Flotasyon, katı-sıvı karışımlarında, katı maddelerin yoğunluk farkından yararlanılarak ayırma yöntemidir. Katı maddelerden biri, hava kabarcıkları ile sarılarak su yüzeyine çıkarılır. Diğer katı madde ise suyun dibine çöker. Örneğin, bakır cevheri ile kayaçların ayrılması flotasyon yöntemi ile yapılır.
-
Ayrımsal kristallendirme: Ayrımsal kristallendirme, katı-katı karışımlarında, katı maddelerin suda farklı çözünürlüklere sahip olmalarından yararlanılarak ayırma yöntemidir. Karışım, sıcak suda çözündürülür. Daha sonra soğutulduğunda, çözünürlüğü daha düşük olan madde önce kristallenerek çöker. Diğer madde ise çözeltide kalır. Örneğin, tuz-şeker karışımının ayrılması ayrımsal kristallendirme yöntemi ile yapılır.
-
Santrifüjleme: Santrifüjleme, katı-sıvı karışımlarında, katı maddelerin yoğunluk farkından yararlanılarak ayırma yöntemidir. Karışım, dönen bir kap içinde yüksek hızla döndürülür. Bu sayede, yoğunluğu daha yüksek olan katı madde, kuvvet etkisiyle kap duvarına doğru itilir. Yoğunluğu daha düşük olan sıvı ise kap merkezine doğru çekilir. Örneğin, kanın plazma ve alyuvarlara ayrılması santrifüjleme yöntemi ile yapılır.
-
Ayrımsal damıtma: Ayrımsal damıtma, sıvı-sıvı karışımlarında, sıvı maddelerin kaynama noktaları farkından yararlanılarak ayırma yöntemidir. Karışım, ısıtılarak buharlaştırılır. Daha sonra buhar, soğutularak yoğunlaştırılır. Kaynama noktası daha düşük olan sıvı, daha önce buharlaşarak ayrılır. Kaynama noktası daha yüksek olan sıvı ise karışım içinde kalır. Örneğin, su-etil alkol karışımının ayrılması ayrımsal damıtma yöntemi ile yapılır.
