Hayâ, kelime anlamı olarak utanmak, çekinmek demektir. Ahlak terimi olarak ise nefsini kötü davranışlardan alıkoyan, iyi ve güzel olanı yapmaya yönelten bir duygudur. Hayâ, hem Allah’tan hem de insanlardan utanmayı gerektirir. Allah’tan haya etmek, O’nun emir ve yasaklarına uymak, O’na karşı sorumluluk bilinci taşımak demektir. İnsanlardan haya etmek ise, onların hoşlanmadığı, ayıp ve çirkin saydığı söz ve davranışlardan kaçınmak, onlara karşı saygılı ve edepli olmak demektir.
Hayâ, neden önemlidir? Çünkü hayâ, insanın hem kendisi hem de toplum için değerli bir erdemdir. Hayâ, insanın onurunu, şerefini, iffetini korumasını sağlar. Hayâ, insanın hem dünyada hem de ahirette mutlu olmasına vesile olur. Hayâ, insanın hem Allah’ın hem de insanların sevgisini ve rızasını kazanmasına yardımcı olur. Hayâ, insanın hem ahlaki hem de dini bir sorumluluk olduğunu hatırlatır. Hayâ, insanı daima iyiye ve güzele yönlendirir.
Hayâ, insanın yaratılışında var olan bir duygudur. Ancak bu duygu, zamanla toplumun dini, kültürel ve ahlaki değerlerine göre şekillenir. Bu yüzden hayâ, her zaman korunması ve geliştirilmesi gereken bir erdemdir. Hayâ, insanın hem kendine hem de başkalarına karşı saygı duymasını öğretir. Hayâ, insanın hem bu dünyada hem de öteki dünyada huzur ve saadet bulmasını sağlar.
