Tedricilik, dini hükümlerin kademeli olarak gelmesine denir. Hz. Peygamber, Allah’ın emir ve yasaklarını insanlara tedrici bir şekilde öğretmiş ve uygulamıştır. Bu, hem insanların kolayca alışmalarını sağlamak, hem de onlara zorluk çıkarmamak içindir. Hz. Peygamber’in tedricilik ilkesine uygun davranışlarını şu örneklerle açıklayabiliriz:
-
İçki yasağı: İçki, Arap toplumunda yaygın bir alışkanlıktı. Allah, içkinin zararlarını insanlara tedrici olarak bildirdi. Önce içkinin hem faydası hem de zararı olduğunu, ancak zararının faydasından daha çok olduğunu söyledi. Sonra içki içenlerin namaza yaklaşmamalarını emretti. En sonunda da içkinin şeytan işi olduğunu ve ondan kaçınılması gerektiğini bildirdi. Böylece içki yasağı kademeli olarak getirildi ve insanlar kolayca bıraktılar.
-
Namaz vakitleri: Namaz, Müslümanların en önemli ibadetidir. Allah, namaz vakitlerini de tedrici olarak belirledi. Önce namazın günde iki vakit olduğu bildirildi. Sonra namazın günde üç vakit olduğu bildirildi. En sonunda da namazın günde beş vakit olduğu bildirildi. Böylece namaz vakitleri kademeli olarak belirlendi ve insanlar kolayca alıştılar.
-
Zekat: Zekat, Müslümanların malından belirli bir oranda vermekle yükümlü oldukları bir ibadettir. Allah, zekatı da tedrici olarak emretti. Önce zekatın Allah yolunda harcanması gerektiği bildirildi. Sonra zekatın fakirlere, yetimlere, yolda kalmışlara, borçlulara, Allah yolunda çalışanlara ve kalpleri ısındırılmak istenenlere verilmesi gerektiği bildirildi. En sonunda da zekatın malın kırkta biri olduğu ve belirli mallardan verilmesi gerektiği bildirildi. Böylece zekat kademeli olarak emredildi ve insanlar kolayca yerine getirdiler.
