Ksilem ve floem arasındaki farklı taşınma yönlerinin nedeni, bu dokuların farklı görevleri ve yapılarıyla ilgilidir. Ksilem, su ve mineralleri kökten yapraklara taşırken, floem, fotosentezle üretilen organik maddeleri yapraklardan diğer organlara taşır. Bu nedenle, ksilemde taşınma tek yönlüdür (aşağıdan yukarıya) ve hızlıdır, floem ise taşınma çift yönlüdür (yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya) ve yavaştır.
Ksilem, cansız hücrelerden oluşurken, floem, canlı hücrelerden oluşur. Ksilem, hücreler arasındaki enine zarların erimesiyle ince borular oluştururken, floem, hücreler arasında delikli plakalar bulunan borucuklar oluşturur. Bu yapısal farklılıklar, ksilem ve floem arasındaki taşınma mekanizmalarını etkiler. Ksilemde, su ve mineraller, transpirasyon adı verilen yapraklardaki su buharlaşması nedeniyle oluşan negatif basınçla yukarı doğru çekilir. Floemde ise, organik maddeler, kaynak ve alıcı adı verilen iki nokta arasındaki basınç farkı nedeniyle hareket eder. Kaynak, organik madde üreten veya depolayan bir organdır (örneğin yaprak veya yumru). Alıcı, organik madde kullanan veya depolayan bir organdır (örneğin sürgün veya meyve). Kaynak ve alıcı arasındaki basınç farkı, organik maddelerin floemde çözündüğü suyun akışını sağlar.
