Erzurum Kongresi’nin kararlarında yeni bir devletin kurulmasına işaret eden maddeler şunlardır:
-
Vatanı koruma ve istiklali elde etme gücünü gösteremediği takdirde, bu gayeyi gerçekleştirmek için geçici bir hükûmet kurulacaktır. Bu hükûmet üyeleri millî kongrece seçilecektir. Kongre toplanmamışsa bu seçimi Heyet-i Temsiliye yapacaktır. (Tüzük, madde 4; Bildiri, madde 4)
Bu madde, İstanbul Hükümeti’nin millî iradeyi temsil etmediği ve vatanın bağımsızlığını savunmadığı durumda, millî mücadeleyi yürütecek yeni bir hükûmetin kurulacağını belirtmektedir. Bu hükûmetin üyelerinin millî kongre veya Heyet-i Temsiliye tarafından seçileceği ifade edilmektedir. Bu madde, yeni bir devletin kurulmasına işaret eden en önemli maddedir.
-
Manda ve himaye kabul olunamaz. (Bildiri, madde 7)
Bu madde, Kurtuluş Savaşı’nın temel ilkesi olan tam bağımsızlık ilkesini ortaya koymaktadır. Manda ve himaye, yabancı devletlerin koruması altında yaşamak anlamına gelmektedir. Bu madde, yeni bir devletin kurulmasını isteyen millî iradenin kararlılığını göstermektedir.
-
Millî Meclis’in derhal toplanmasını ve hükûmetin yaptığı işlerin Meclis tarafından kontrol edilmesini sağlamak için çalışılacaktır. (Bildiri, madde 8)
Bu madde, millî iradenin yegâne kaynağı olan Millî Meclis’in önemini vurgulamaktadır. Millî Meclis’in toplanması ve hükûmetin işlerini denetlemesi, yeni bir devletin kurulmasının meşruiyetini sağlamaktadır. Bu madde, millî egemenlik ilkesini ortaya koymaktadır.
