Türk hukuk sisteminde düzenlemelere gerek duyulmasının temel nedeni, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuyla birlikte yeni bir devlet yapısı ve yeni bir toplum anlayışı ortaya çıkmasıdır. Cumhuriyet, millet egemenliğine dayanan, laik, demokratik ve çağdaş bir devlet modelidir. Bu model, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde uygulanan monarşik, merkeziyetçi ve dini kurallara dayalı devlet modeliyle uyumlu değildir. Bu nedenle, Cumhuriyet’in ilanından sonra hukuk alanında köklü değişiklikler yapılmıştır.
Hukuk alanında yapılan düzenlemelerin amacı, hem devletin hem de bireylerin hak ve özgürlüklerini güvence altına almak, hem de toplumun ihtiyaçlarına, beklentilerine ve hedeflerine uygun bir hukuk sistemi oluşturmaktır. Bu amaçla, Batı ülkelerindeki hukuk sistemleri incelenmiş ve Türk halkının özelliklerine göre bazı düzenlemelerle alınmıştır. Hukuk alanında yapılan düzenlemeler şunlardır:
-
Medeni Kanun: Aile, miras, mülkiyet, borçlar, sözleşmeler gibi özel hukuk alanlarını düzenleyen kanundur. 1926 yılında kabul edilmiştir. İsviçre Medeni Kanunu’ndan esinlenilmiştir. Kadın-erkek eşitliğini, laikliği ve bireysel hakları güçlendirmiştir.
-
Ceza Kanunu: Suç ve cezaları belirleyen kanundur. 1926 yılında kabul edilmiştir. İtalyan Ceza Kanunu’ndan esinlenilmiştir. Şeriat hukukunun yerine modern bir ceza hukuku getirmiştir.
-
Ticaret Kanunu: Ticari faaliyetleri düzenleyen kanundur. 1926 yılında kabul edilmiştir. Alman Ticaret Kanunu’ndan esinlenilmiştir. Ticaretin gelişmesine katkı sağlamıştır.
-
Borçlar Kanunu: Borç ilişkilerini düzenleyen kanundur. 1926 yılında kabul edilmiştir. İsviçre Borçlar Kanunu’ndan esinlenilmiştir. Borçluların ve alacaklıların haklarını korumuştur.
-
İcra ve İflas Kanunu: Alacakların tahsili ve borçluların iflası ile ilgili işlemleri düzenleyen kanundur. 1926 yılında kabul edilmiştir. Alman İcra ve İflas Kanunu’ndan esinlenilmiştir. Ticari hayatın düzenli işlemesine yardımcı olmuştur.
-
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu: Anayasa olarak da bilinen kanundur. Devletin temel organlarını, yetkilerini ve görevlerini belirleyen kanundur. 1921 ve 1924 yıllarında iki anayasa kabul edilmiştir. 1921 Anayasası, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan etmiştir. 1924 Anayasası, cumhuriyetin ilanını, saltanatın ve halifeliğin kaldırılmasını, laikliğin benimsenmesini ve devletin yapısını düzenlemiştir .
Bu düzenlemelerle Türk hukuk sistemi, çağdaş, laik, demokratik ve milli bir nitelik kazanmıştır. Türk hukuk sistemi, toplumun gelişimine ve değişimine uyum sağlamak için zaman içinde yeni düzenlemeler de almıştır. Türk hukuk sistemi, bugün de ulusal ve uluslararası hukuk normlarına uygun bir şekilde işlemektedir.
