Devletin ekonomiye müdahalesi, I. Beş Yıllık Sanayi Planı bağlamında şu şekilde açıklanabilir:
-
I. Beş Yıllık Sanayi Planı, 1934-1938 yılları arasında Türkiye’de uygulanan bir sanayileşme projesidir.
-
Bu plan, Sovyetler Birliği’nin Birinci Beş Yıllık Plan’ından esinlenerek, Sovyet ve Amerikalı uzmanların raporlarına dayanarak hazırlanmıştır.
-
Planın amacı, Türkiye’nin ekonomik bağımsızlığını sağlamak, sanayi altyapısını geliştirmek, ham madde kaynaklarını değerlendirmek ve ülkenin ihtiyaç ve tüketimine uygun bir üretim kapasitesi oluşturmak idi.
-
Plan kapsamında, yirmi fabrika kurulması, sanayi yatırımlarının ülkenin çeşitli bölgelerine dağıtılması, büyük sermaye ve ileri teknoloji gerektiren sanayi dallarının devlet eliyle işletilmesi öngörülmüştür.
-
Planın gerçekleştirilmesi için, başlangıçta 44 milyon Türk lirası ayrılmış, daha sonra bu bütçe 100 milyon Türk lirasına çıkarılmıştır.
-
Planın sonucunda, Türkiye’de dokuma, kağıt, demir-çelik, kimya, çimento, şeker, cam, suni ipek gibi sanayi kollarında önemli gelişmeler sağlanmış, ülkenin dışa bağımlılığı azalmış, istihdam ve gelir artmıştır.
Bu şekilde, devletin ekonomiye müdahalesi, Türkiye’nin sanayileşme sürecinde önemli bir rol oynamıştır.
