Felsefede argümanın türleri, argümanın yapısına ve öncüller ile sonuç arasındaki ilişkiye göre değişir. Genel olarak, iki ana argüman türü vardır: tümdengelimli argümanlar ve tümevarımlı argümanlar.
Tümdengelimli argümanlar, genel bir önermeden özel bir önermeye doğru ilerleyen argümanlardır. Bu argümanlarda, öncüller doğru ise, sonuç da kesin olarak doğru olur. Örneğin:
-
Bütün insanlar ölümlüdür. (Genel önerme)
-
Sokrates bir insandır. (Özel önerme)
-
O halde, Sokrates ölümlüdür. (Sonuç)
Tümevarımlı argümanlar, özel bir önermeden genel bir önermeye doğru ilerleyen argümanlardır. Bu argümanlarda, öncüller doğru ise, sonuç olası olarak doğru olur. Örneğin:
-
Bu kuşun kanatları vardır. (Özel önerme)
-
Bu kuş uçabilir. (Özel önerme)
-
O halde, kanatları olan bütün kuşlar uçabilir. (Genel önerme)
Bu iki argüman türü dışında, felsefede başka argüman türleri de kullanılır. Bunlardan bazıları şunlardır:
-
Analojik argümanlar: Birbirine benzeyen iki şeyden birini, diğeri hakkında bilgi edinmek için kullanmaktır. Örneğin:
-
Ay, Güneş’in etrafında döner. (Bir şey)
-
Dünya da Ay’a benzer. (Diğer şey)
-
O halde, Dünya da Güneş’in etrafında döner. (Sonuç)
-
Karşıt argümanlar: Bir önermenin doğruluğunu veya yanlışlığını, onunla çelişen başka bir önermeyle göstermektir. Örneğin:
-
Bütün insanlar ölümsüzdür. (Bir önerme)
-
Ama, Sokrates ölmüştür. (Karşıt önerme)
-
O halde, bütün insanlar ölümsüz değildir. (Sonuç)
-
Redüktio ad absurdum argümanları: Bir önermenin doğruluğunu veya yanlışlığını, onun mantıksal olarak saçma veya kabul edilemez bir sonuca yol açtığını göstererek kanıtlamaktır. Örneğin:
-
Eğer bütün insanlar ölümsüz olsaydı, dünya nüfusu sonsuz olurdu. (Saçma sonuç)
-
Ama, dünya nüfusu sonsuz değildir. (Gerçeklik)
-
O halde, bütün insanlar ölümsüz değildir. (Sonuç)
