Bu sorular varlık felsefesinin temel problemleridir. Varlık felsefesi, var olanın ne olduğunu, nasıl olduğunu ve neden olduğunu araştıran felsefe dalıdır. Bu sorulara farklı felsefi akımlar ve düşünürler farklı yanıtlar getirmişlerdir. Bazı örnekler şunlardır:
-
Varlık var mıdır? Bu soru, var olanın gerçekliğini sorgular. Bazı düşünürler varlığın yok olduğunu savunmuşlardır. Bu görüşe nihilizm denir. Örneğin, Lao Tse ve Gorgias varlığın yokluğunu ileri sürmüşlerdir. Bazı düşünürler ise varlığın var olduğunu kabul etmişlerdir. Bu görüşe realizm denir. Örneğin, Aristo varlığın insan zihninden bağımsız bir gerçeklik taşıdığını savunmuştur.
-
Varlığın mahiyeti nedir? Bu soru, var olanın niteliğini araştırır. Bazı düşünürler varlığın ideadan (fikirden) kaynaklandığını öne sürmüşlerdir. Bu görüşe idealizm denir. Örneğin, Platon varlığın idea aleminden geldiğini ve duyusal alemdeki varlıkların ideaların gölgeleri olduğunu iddia etmiştir. Bazı düşünürler ise varlığın maddeden oluştuğunu savunmuşlardır. Bu görüşe materyalizm denir. Örneğin, Demokritos varlığın boşlukta hareket eden atomlardan ibaret olduğunu ileri sürmüştür.
-
Evrende amaçlılık var mıdır? Bu soru, var olanın bir anlamı veya amacı olup olmadığını sorar. Bazı düşünürler evrende bir amaçlılık olduğunu kabul etmişlerdir. Bu görüşe teleoloji denir. Örneğin, Aristo evrende her şeyin bir nedeni ve sonucu olduğunu, her şeyin kendi olgunlaşma hedefine doğru hareket ettiğini söylemiştir. Bazı düşünürler ise evrende bir amaçlılık olmadığını iddia etmişlerdir. Bu görüşe mekanik determinizm denir. Örneğin, Laplace evrende her şeyin fiziksel yasalara göre belirlendiğini, evrenin bir saat gibi işlediğini ve her şeyin önceden hesaplanabileceğini belirtmiştir.
