Türk askerî tarihi yaklaşık 2200 yıl öncesinden günümüze kadar süren dönem içinde ilk Türklerden günümüzdeki Türk Silahlı Kuvvetleri 'ne kadarki askerî yapılanmayı ve savaşları içine alır. Türklerdeki askerî düzen siyasi düzen ile iç içe geçmiş ve tarih boyunca birlikte gelişmiştir. Orta Asya’da başlayan bu tarih tüm anakaralara yayılarak süregelmiştir.
Türk topluluklarının geliştirdiği ve dünya askerî tarihine mal olmuş teşkilat, teçhizat ve taktikler şunlardır:
-
Süvarilik: Türkler, kavimler göçü sırasında farklı iklim koşullarına uyum sağlamak için süvarilik becerilerini geliştirmişlerdir. Süvariler, at binmek, ok kullanmak, kılıç kesmek, kalkan giymek gibi yeteneklere sahiptirler. Süvariler, Türk devletlerinin kuruluşunda önemli rol oynamışlardır.
-
Onlu Teşkilat: Türk toplulukları, büyük ölçekli bir ordu oluşturmak için onlu teşkilat sistemini benimsemişlerdir. Onlu teşkilat, bir komutanın yönettiği binlerce veya milyonlarca askerin bütünleştiği bir yapıdır. Onlu teşkilatın en önemli özelliği ise komutanın emriyle hareket etmesidir.
-
Ok ve Yay: Türk toplulukları, ok ve yay gibi silahları kullanarak rakiplerine karşı etkili bir savunma yapmışlardır. Ok ve yaylar, uzun menzilli saldırılarda avantaj sağlarlar. Ok ve yayların kullanımıyla ilgili olarak en ünlü eser Turan Taktiği’dir.
-
Üzengi: Üzengi, Türk topluluklarının en önemli askeri organlarından biridir. Üzengi, devletin güvenliğini sağlamakla görevli olan askeri kurumlardır. Üzenginin başında genellikle valisi veya veziri vardır. Üzenginin altında ise kalemevi veya kalesindeki askerleri bulunur.
-
Turan Taktiği: Turan Taktiği, 6. yüzyılda yaşamış olan Alp Arslan tarafından ortaya atılmıştır. Turan Taktiği’ne göre, Türk ordusu iki şekilde hareket edebilir: Birincisi onlu teşkilattır; ikincisi ise üzengidir. Onlu teşkilat genellikle saldırma yaparken; üzengi ise savunma yapar. Bu şekilde hem hızlı hem de güvenli hareket edilir.
Çağdaşı olan diğer güçler arasındaki benzerlik ve farklılıklar ise şöyle sıralanabilir:
-
Benzerlik: Çağdaşı olan diğer güçler de Türk toplulukları gibi süvarilik becerilerine sahiptir; ayrıca onlu teşkilat sistemini benimsemiştir; ok ve yay gibi silahları kullanmıştır; üzengi gibi askeri organlara sahip olmuştur.
-
Farklılık: Çağdaşı olan diğer güçler, Türk topluluklarından farklı olarak, üzengi gibi askeri organları daha az kullanmıştır; Turan Taktiği gibi özgün bir savaş stratejisi geliştirememiştir; ok ve yay gibi silahları daha az geliştirmiştir; süvarilik becerileri Türk toplulukları kadar gelişmiş değildir.
