Antarktika Antlaşması, yerli halkı olmayan Antarktika ile ilgili uluslararası ilişkileri düzenleyen bir antlaşmadır. Antlaşma, Antarktika’yı 60°’den daha güneyde bulunan kara ve buz sahanlıkları olarak tanımlar. Antlaşma, 1961’de devreye girdi ve 53 ülke tarafından kabul edildi.
Antlaşma, Antarktika’yı bilimsel bölge olarak belirler ve bilimsel araştırmaların özgürlüğünü sağlar. Ayrıca, kıtada askeri faaliyetleri yasaklar. Antlaşma, Antarktika’yı barış ve bilime adanmış doğal koruma alanı olarak güvence altına alır.
Antlaşmayı ilk imzalayan 12 ülke (ABD, Arjantin, Avustralya, Belçika, Fransa, Güney Afrika, İngiltere, Japonya, Norveç, Rusya, Şili ve Yeni Zelanda) ve Antlaşmaya sonradan katılan 17 ülke, her yıl gerçekleştirilen Antarktika Antlaşması İstişare Toplantılarında, kıtaya ilişkin bilgi paylaşımı ve düzenlemelerin kararlaştırılması süreçlerinde yer alır.
Antarktika Antlaşması’yla birlikte, Antarktika’ya ilişkin 3 ilave anlaşma, Antarktika Antlaşmalar Sistemi’ni (AAS) oluşturur. Bunlar, 1972 tarihli “Antarktik Ayı Balıklarını Koruma Sözleşmesi” (CCAS), 1980 tarihli “Deniz Canlı Kaynaklarının Korunması Hususunda Sözleşme” (CCAMLR) ve 1991 tarihli “Antarktika Antlaşması Çevre Koruma Protokolü”dür (Madrid Protokolü). Madrid Protokolü, Antarktika çevresi ile bağlı ve ilgili ekosistemlerin korunmasını öngörür ve Antarktika’yı, huzur, barış ve bilime tahsis edilmiş doğal rezerv olarak belirler. Protokolün 7. maddesi ise, bilimsel amaçlar hariç olmak üzere, Antarktika’da maden çıkarılmasını yasaklar.
