Ef’al-i Mükellefin, İslam hukukunda mükellef olan kişinin yaptığı işlerin hükümlerini ifade eder. Ef’al-i Mükellefin sekiz tanedir:
-
Farz: Dinimizde yapılması kesinlikle emredilen şeylere “farz” denir. Farz ikiye ayrılır:
-
Farz-ı ayn: Her mükellefin bizzat kendisinin yapması gereken farzdır.
-
Farz-ı kifâye: Bazı mükelleflerin yapması ile diğerlerinin üzerinden düşen, yapma mecburiyeti kalkan farzdır.
-
Vâcib: Farz kadar kesin bir delil ile sabit olmamakla birlikte dinimizde yapılması emredilen şeylere “vacib” denir.
-
Sünnet: Farz ve vâcip olmadığı halde Peygamber Efendimiz’in ibadet maksadı ile yaptığı şeylere “sünnet” denir. Sünnet ikiye ayrılır:
-
Sünnet-i müekkede: Peygamber Efendimiz’in devamlı olarak yapıp çok az terk ettiği sünnetlerdir.
-
Sünnet-i gayri müekkede: Peygamber Efendimiz’in bazen yapıp bazen yapmadığı şeylerdir.
-
Müstehap: Yapılmasında sevap olup terk edilmesinde günah olmayan işlere “Müstehap” denir.
-
Mübah: Mükellefin yapıp yapmamasında sevap veya günah olmayan şeylere “mübah” denir.
-
Haram: Dinimizde kesin olarak yasaklanan şeylere “haram” denir.
-
Mekruh: Haram kadar kesin bir delil ile yasaklanmayıp, dinimizde yapılması istenmeyen şeyler “mekruh” denir. Mekruh ikiye ayrılır:
-
Tahrîmen mekruh: “Harama yakın mekruh” denir.
-
Tenzîhen mekruh: “Helâle yakın mekruh” denir.
-
Müfsid: Başlanılan bir ibadeti bozan şeylere “müfsid” denir.