Turnusol kağıdı, bir maddenin asit veya baz olup olmadığını belirlemek için kullanılan bir araçtır. İskandinav bir kelimeden türetilen “Turnusol” kelimesi, “renk” veya “boya” anlamına gelir. İspanyol bir simyacı ve doktor olan Arnaldus de Villa Nova tarafından yaklaşık MS 1300’de icat edildi.
Turnusol kağıdı, genellikle filtre kağıdına emilen likenlerden türetilen çeşitli boyaların suda çözünür bir kombinasyonunu yapmak için kullanılır. Bu boyalar, maruz kaldıkları asitlik ve alkaliliğe göre renk değiştirerek reaksiyona girer. Turnusol, asitle temas ettiğinde kırmızı, bazla temas ettiğinde mavi renk verir.
Turnusol kağıdı, yalnızca az miktarda çözelti gerektiren asitliği ve alkaliliği test etmek için uygun maliyetli ve taşınabilir bir kimya laboratuvarı cihazıdır. Maddelerin pH’ını belirlemek önemlidir çünkü çoğu yaşam formu yalnızca dar bir pH aralığında var olabilir ve bu nedenle pH önemli bir biyolojik göstergedir. Örneğin, insan vücudundaki asit-baz dengesi hassas dengelerden biridir ve vücuttaki kanın pH değerinde her iki yönde küçük bir değişiklik bile ölüme neden olabilir.
Turnusol kağıdı çeşitli kategorilerden oluşur: Kırmızı turnusol kağıdı, Mavi turnusol kağıdı ve hem kırmızı hem de mavi turnusol kağıdında kullanılan boyalardan oluştuğu için doğası gereği mor olan Nötr turnusol kağıdı. Genellikle mavi turnusol kağıdı asidik malzeme ile karşılaştığında kırmızı turnusol kağıdına dönüşür. Aynı şekilde kırmızı turnusol kağıdı bazik veya alkali madde ile temas ettiğinde mavi turnusol kağıdına dönüşür.