Eyalet askerleri, Osmanlı İmparatorluğu’nun taşra teşkilatında görev yapan askeri bir sınıftı. Bu askerler, başlıca topraklı veya tımarlı sipahi olarak adlandırılan süvarilerle; yaya, müsellem, azab ve akıncılardan oluşmaktaydı. Eyalet askerleri, Osmanlı ordusunun önemli bir kısmını oluşturan Türk ve Müslüman askerlerden oluşmaktaydı.
Eyalet askerleri, görevlerine göre beş gruba ayrılırdı:
-
Azablar: Çoğunlukla garnizon komutanı olarak görev yapan bir askeri birim. Sefer sırasında ordunun en önünde yer alırlardı.
-
İcareliler: Sadece sınırlarda bulunan kent ve kalelerde kullanılan yerli topçulardı.
-
Lağımcılar: Kuşatma altındaki surlarının altından tünel (lağım) kazmak suretiyle yıkan veya düşmanın açtığı tünelleri kapatan askeri sınıf.
-
Müsellem: Başlangıçta atlı birliklerdi. Daha sonra geri hizmet kıtaları içine alındılar. Savaş zamanında, ordunun önünde giderek yol açmak ve köprü yapmakla görevli askerlerdi.
-
Serhat Kulu: Sınırlar saptanmaya başlandıktan sonra bile, akıncılık tamamen ortadan kaldırılamamıştır. Bunun üzerine hükûmet, düşman tarafından gelebilecek saldırıya karşı koymak ve fırsat düştükçe “çeteye gitmek” üzere sınırlarda “Serhat Kulu” denilen süvari sınıfından askerin sürekli olarak konulmasını ve kullanılmasını gerekli görmüştür.
Bu askerler yeniçerilere göre daha üst düzey sayılmış ve daha fazla gelir elde etmiştir.
