Osmanlı Devleti’nin devlet anlayışı, bir dizi önemli unsura dayanmaktadır:
-
İslam Hukuku: Osmanlı hükümranlık anlayışı, İslam hukukuna dayanıyordu. İslam hukukuna göre hâkimiyet, Allah’a aittir. Hükümdar, Allah’ın vekili olarak halkı adaletle yönetmek, yönetilenler de hükümdarın emirlerine uymak zorundaydı.
-
Eski Türk Gelenekleri: Osmanlı devlet anlayışı, eski Türk geleneklerine de dayanıyordu. Türk geleneklerine göre İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarlara devleti idare etme yetkisinin Tanrı tarafından verildiğine inanılıyordu.
-
Hükümdarlık Anlayışı: Osmanlı Devleti’nde hükümdarlığa hanedan ailesinden kimin geçeceği konusunda bir kural yoktu. I. Murat’tan itibaren “Ülke hanedanın ortak malıdır.” anlayışının yerini “Ülke padişah ve oğullarınındır.” anlayışı aldı.
-
Hükümdarın Görevleri: Padişahın görevleri ise halkı korumak ve onlara karşı adaletli olmak, kanunlara uygun olarak ülkeyi yönetmek, sınırları güvenlik altına almak, seferlere çıkarak ülkenin topraklarını genişletmek ve halkın ekonomik ve sosyal refahını sağlamaktı.
-
Halkın Görevi: Halkın görevi ise kanunlara ve padişahın emirlerine uymaktı.
Bu unsurların karışımıyla Osmanlı devlet anlayışı ortaya çıkmıştır.
