Osmanlı İmparatorluğu’nda İlmiye sınıfı, devletin dini ve eğitim işlerinden sorumlu olan bir sınıftı. İlmiye sınıfının başında Şeyhülislam bulunurdu. İlmiye sınıfının divandaki temsilcileri ve görevleri aşağıdaki gibidir:
-
Şeyhülislam: İlmiye sınıfının en yetkili din adamıdır. Padişahlar, devleti ilgilendiren konularda Şeyhülislama danışır ve buna göre karar verirdi. Medreseleri denetlemek, divanda alınan kararları değiştirmek ya da onaylamak Şeyhülislam’ın başlıca görevleri arasında yer alırdı.
-
Kadılar: Kadılar davalara bakar ve İslam fıkhına göre karar verirdi. İdari alanda da görev alan kadılar, esnaf loncalarının ve vakıfların denetiminden sorumluydu. Şeyhülislam’ın talimatıyla medreseleri de denetlerler, verilen eğitimin İslam’a uygun olup olmadığını kontrol ederlerdi.
-
Kazasker: Askerler ve halktan insanlar, kadıların bir dava hakkında verdiği hükme itiraz etmek için kazaskere başvururdu. Kadıların verdiği kararı bozma yetkisine sahip olan kazaskerler, askeri davalara da bakardı.
Bu üç temsilci, divanda önemli roller oynar ve devletin dini ve eğitim işlerini yönetirlerdi.
