Osmanlı Devleti’nde Kalemiye sınıfı, bürokrasi, diplomasi ve defter işlerinden sorumlu olan kişilerden oluşmaktaydı. Bu sınıfın en üst rütbesi Nişancı’ydı. Nişancı, Divan-ı Hümayun’de verilen kararlara, Padişah’ın tuğrasını çekmekle görevliydi. Kendisine bağlı olan Reis-ül Küttab ise tamamıyla Dışişleri bakanlığını karşılıyordu.
Kalemiye sınıfında yer alan diğer önemli görevliler ve görevleri şunlardır:
-
Nişancı: Padişah adına tuğra çekmek, dirliklerle ilgilenmek, tapu defterlerini işlemek ve kayıtlarını tutarak padişaha iletmek, tahrir defterlerini yazmak ve örf kanunları bilerek gerektiğinde yorumlamak.
-
Reisülküttap: Katiplerin şefi olarak bilinir ve nişancıya bağlı olarak çalışır. İlerleyen yıllarda dışişlerinden sorumlu olan kalemiye sınıfı üyesidir.
-
Defterdar: Mali işlerden sorumlu olan defterdar, devlet hazinesinden sorumlu olup, Fatih döneminde Anadolu defterdarları ve Rumeli defterdarları olarak ikiye ayrılmıştır.
Kalemiye sınıfı, Osmanlı Devleti’nin yükselme döneminde ortaya çıkmış ve giderek önemi artmıştır. Bu sınıf, Divan-ı Hümayun’un kaldırılmasıyla yerini Hariciye Nazırlığı’na bırakmıştır.
