Osmanlı toplum yapısı, Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yaşamış halkların bütününü ifade eder. Bu toplum, müslüman ve müslüman olmayan "millet"lerden oluşuyordu. Toplumun temelini oluşturan ve “hakkaniyet çemberi” olarak adlandırılan anlayışa göre: “Dünya barışı adaletle sağlanabilir; dünya duvarı devlet olan bir bahçedir; devletin düzenleyicisi kanundur.
Osmanlı toplumu, genel olarak yönetenler ve yönetilenler olmak üzere iki büyük sınıfa ayrılmıştı:
-
Yönetenler (askerîler) sınıfı: Padişahın dinî ve idari yetki tanıdığı her türlü vergi yükümlülüğünden muaf olan devlet görevlilerinden oluşuyordu. Bu sınıfın başında padişah ve saray görevlileri bulunmaktaydı.
-
Yönetilenler (reaya) sınıfı: Toplumun geri kalanını oluşturan bu sınıf, çeşitli meslek gruplarına ayrılıyordu. Bu gruplar arasında tüccarlar, esnaf, köylüler ve göçebeler bulunuyordu.
Her ne kadar Osmanlı toplumunda belirgin bir sınıflandırma mevcut olsa da, sınıflar arası geçiş yasak değildi, ancak sınırlı tutulmuştur.
