Hudeybiye Antlaşması, 628 yılında Müslümanlarla Mekkeli müşrikler arasında yapılan bir barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma ile Mekkeliler İslam Devleti’ni hukuken tanımışlardır.
Antlaşmanın maddeleri şunlardır:
-
Esirler karşılıksız serbest bırakılacaktır.
-
Mekke’den bir müslüman Medine’ye gidemeyecek ve eğer Medine’ye girmeye çalışırsa geri çevrilecektir. Medine’den Mekke’ye sığınan olursa geri çevrilmeyecek ve geri verilmeyecektir.
-
Müslümanlarla karşı taraf arasında 10 yıl savaş olmayacak, iki tarafın hiçbiri diğerinin malına ve canına dokunmayacak.
-
Müslümanlar bu yıl Kâbe’yi ziyaret etmeksizin geri dönecekler. Gelecek yıl üç günden fazla olmamak üzere Mekke’ye gelip Kâbe’yi ziyaret edecekler. Bu üç gün süresince Mekkeliler şehir dışına çıkacaklardır.
-
Müslümanlardan Kureyş’e sığınacak olursa geri döndürülmeyecek, fakat onlardan Müslümanlara sığınanlar geri döndürülecek.
-
Müslümanlardan hac, umre ve ticaret için Mekke’ye gideceklerin canları ve malları güven altında olacak. Kureyş tarafında Mısır’a ve Şam’a gidenlerle ticarette bulunmak üzere Medine’ye gelenlerin de canları ve malları güven altında bulunacak.
-
Kureyş’ten başka diğer kabileler isterlerse Müslümanların, isterlerse Kureyş’in koruması altına girebilecek.
Bu maddelerden bazıları sahabilerin hoşuna gitmemiştir. Özellikle Mekke’den kaçan Müslümanların geri gönderilmesi, Müslümanların bu yıl Kâbe’yi ziyaret edememesi ve Kureyş’in diğer kabilelerle ittifak kurabilmesi sahabileri rahatsız etmiştir. Bu maddelerin Hz. Peygamber tarafından kabul edilme sebebi ise şunlar olabilir:
-
Hz. Peygamber, Mekke’ye umre yapmak için barışçıl bir niyetle gelmişti. Savaş çıkmasını istemiyordu. Mekkelilerin İslam Devleti’ni tanıması, Müslümanların güvenliğini sağlaması ve savaşın önlenmesi için bazı tavizler vermek zorunda kaldı.
-
Hz. Peygamber, Allah’ın kendisine vahyettiği şeylere güveniyordu. Antlaşma yapılırken gördüğü rüyada, Müslümanların Kâbe’yi ziyaret ettiklerini görmüştü. Bu rüyanın gerçekleşeceğine inanıyordu. Ayrıca antlaşma yapılırken Furkan Suresi’nin 1. ayeti nazil oldu. Bu ayette, Allah’ın Müslümanlara apaçık bir fetih verdiği bildiriliyordu. Bu da Hz. Peygamber’in antlaşmanın hayırlı olduğuna kanaat getirmesine sebep oldu.
-
Hz. Peygamber, antlaşmanın uzun vadede Müslümanların lehine olacağını biliyordu. Çünkü antlaşma sayesinde Müslümanlar, Mekke’ye gelen diğer kabilelerle temas kurabilecek, onlara İslam’ı tebliğ edebilecek ve İslam’ın yayılmasını sağlayabileceklerdi. Nitekim antlaşmadan sonra Müslümanların sayısı artmış, Mekke’nin fethi kolaylaşmış ve İslam Arap yarımadasına hâkim olmuştur.
