Örf ve âdet, toplumların sosyal yaşantılarını düzenleyen ve belirleyen davranış kalıplarıdır.
Örf, toplumuna göre, kanun ve ahlak yerine geçebilen, fakat gerçekte kanun olmayan davranış kalıbıdır. Örf, âdet’e bakarak daha güçlüdür. Örfler, çoğu zaman toplumun katı beklentileri olarak nitelenen birtakım örnek tutum ve davranışlardır. Örfler, aynı zamanda toplumu, herhangi bir değer sisteminin bünyesini oluşturan temel taşlarını da temsil eder.
Âdet, bir topluluğun yapmaya ve uymaya alışageldiği ve topluluk tarafından yapılması gerekli görülen davranış kalıbıdır. Âdet, örf’e bakarak daha yumuşaktır. Âdetler, tıpkı örfler gibi birçok sosyal içerikli ilişkiyi düzenlemekte, yönetmekte ve denetlemektedir.
Örf ve âdet kavramları, İslam hukukunda fer’î delillerden birini oluşturur. Örf, hem akli hem de şeri anlamda güzel olan ve aklı selim tarafından güzel kabul edilen, yadırganmayan şeylerdir. Âdet ise, insanlar tarafından alışkanlıkla yapılan şeylerdir.
