Cahiliye Dönemi, İslam öncesi Arap toplumunun inanç, tutum ve davranışlarını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Bu dönemde Araplar, tek ve yaratıcı bir Tanrı’nın yanında, onlara yarar ve düşmanlarına karşı üstün gelmelerini sağladıklarına inandıkları başka tanrılara da tapınmaktaydılar. Ayrıca sosyal hayatlarında adaletsizlik, zulüm, kabilecilik, kadın ve çocuk haklarının ihlali, faiz, kumar, içki, zina gibi olumsuz özellikler görülmekteydi.
Hz. Ömer’in sözü, Cahiliye Dönemi’ni bilmemenin İslam’ın temel ilkelerini anlamayı ve yaşamayı zorlaştıracağına işaret etmektedir. Çünkü İslam, Cahiliye Dönemi’nde var olan yanlış inanç ve uygulamaları düzeltmek, insanları tevhid, adalet, merhamet, kardeşlik, ahlak gibi değerlere davet etmek için gelmiştir. Kur’an ve hadislerde, Cahiliye Dönemi’nde yapılan hatalar ve bunların sonuçları sık sık hatırlatılmakta, müminlerden bu hatalardan uzak durmaları istenmektedir.
Bu nedenle Cahiliye Dönemi’ni bilmek, İslam’ın getirdiği yenilikleri, farklılıkları ve güzellikleri daha iyi kavramak, İslam’ın ruhuna uygun bir hayat sürmek, Cahiliye Dönemi’nden kalan kalıntı ve etkilerden arınmak için önemlidir. Cahiliye Dönemi’ni bilmek, aynı zamanda İslam’ın tarihini, kültürünü, edebiyatını ve sanatını anlamak için de gereklidir.
