Mescid-i Nebi, Peygamberimiz (s.a.v.) döneminde sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda bir toplumsal merkez olarak da kullanılmıştır. Mescid-i Nebi’nin sosyal işlevleri şunlardır:
-
Eğitim: Mescid-i Nebi, İslam’ın öğretildiği, hukuki meselelerin çözüldüğü ve ilim tahsil edilen bir eğitim merkeziydi. Mescidin Suffa denilen bir bölümü fakirlere ve ilim öğrenmek isteyenlere ayrılmıştı.
-
Toplantı: Mescid-i Nebi, Peygamberimiz (s.a.v.)'in vaazlarını verdiği, toplumsal meselelerin tartışıldığı, kararlar alındığı ve uygulandığı bir toplantı yeriydi. Mescidde peygamber halkla birlikte buluşur ve imamlık ederdi.
-
Dayanışma: Mescid-i Nebi, Müslümanların birlik ve beraberlik içinde oldukları, birbirlerine yardım ettikleri, zor durumda olanlara destek verdikleri bir dayanışma alanıydı. Mescidde Ensar ve Muhacirler arasında kardeşlik bağları kurulmuştu.
-
Misafirperverlik: Mescid-i Nebi, gelen misafirleri ağırladıkları, onlara ikramda bulundukları, onlara İslam’ı anlattıkları bir misafirperverlik mekanıydı. Mescidde peygamberin evi de bulunuyordu ve peygamber misafirlerini evinde kabul ederdi.