Yusuf Has Hacib, Türk tarihi ve kültürü açısından son derece önemli olan Kutadgu Bilig siyasetnamesini yazmış bir alimdir. Bu ünlü sözü, “Ülkeler kılıçla fethedilir, kalemle korunur” şeklinde ifade eder.
Fatih Sultan Mehmet ise, 15. yüzyılda yaşamış ve İstanbul’u fethederek Osmanlı Devleti’ni cihan imparatorluğu haline getirmiş bir padişahtır. O da, hem kudretli bir asker hem de geniş görüşlü bir fikir adamı olarak yetişmiştir. Şehzadeliği ve padişahlığı sırasında, devrin en ünlü alimlerinden eğitim almış ve ilme çok önem vermiştir. Fıkıh’ta Molla Hüsrev, Tefsir’de Molla Gürani, Matematik’te Ali Kuşçu, Kelam’da Hocazade ve Ali Tusi gibi isimler onun hocaları arasında yer almıştır. Ayrıca, Fatih, ilim ve sanatın gelişmesi için medreseler, kütüphaneler, camiler, hastaneler gibi pek çok eser yaptırmış ve ilim adamlarını himaye etmiştir
Bu bilgiler ışığında, Yusuf Has Hâcip’in sözünden hareketle Fatih Sultan Mehmet’in ilim adamlarına verdiği önem hakkında şu çıkarımlarda bulunabiliriz:
-
Fatih Sultan Mehmet, Yusuf Has Hâcip’in sözünün anlamını çok iyi kavramış ve uygulamıştır. Çünkü o, kılıçla fethettiği toprakları, kalemle korumak için ilim ve irfan sahibi olmuş ve olmaya çalışmıştır.
-
Fatih Sultan Mehmet, ilim adamlarını sadece kendisi için değil, devleti ve milleti için de birer değer olarak görmüştür. Onlara saygı duymuş, destek olmuş ve faydalanmıştır.
-
Fatih Sultan Mehmet, ilim adamlarının yetişmesi ve yayılması için gerekli ortamı sağlamış ve teşvik etmiştir. Böylece, ilim ve sanatın Osmanlı Devleti’nde altın çağını yaşamasına vesile olmuştur.
